Μόρφου Νεόφυτος: «Η Ευρώπη είναι παναΐρι που τελειώνει, και η Ανατολή παναΐρι που αρχινά»

Η σπίθα που ξεκινά στη Συρία θα μας πάρει όλους επισημαίνει ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος και τονίζει πως είμαστε μέσα στον προβολέα της ιστορίας λόγω Συρίας, όχι λόγω Κυπριακού, το οποίο θα ακολουθήσει ως επιγενόμενο ως διαπλεκόμενο συμφέρον, ως αρχαίο πρόβλημα, το οποίο με τη ροή των γεγονότων θα βρει τη διέξοδο του. Όπως λέει όποιος ερμηνεύει το κυπριακό πρόβλημα και την κυπριακή κοινωνία με όρους του 2004 είναι λανθασμένος και ξεπερασμένος. 

Οι Τουρκοκύπριοι έχουν αντιληφθεί αυτή την αλλαγή ενώ οι Ελληνοκύπριοι όχι. Ο ίδιος απλώς βλέπει και ερμηνεύει τα σημεία των καιρών, ό,τι κάνει σε σχέση με τις εκκλησίες του και τις εικόνες του πρέπει να έχει τη δυναμική της επιστροφής στον χρόνο, είτε εγγύτερα είτε στο απώτερο μέλλον. Αν έμαθες να εργάζεσαι ορθόδοξα, τότε οικοδομείς ένα μέλλον χριστιανικό γι’ αυτό τον τόπο, όπου χωρούν όλοι, λέει. Αναφερόμενος στους Τουρκοκύπριους δηλώνει πως αισθάνονται βαθύτατα κατεχόμενοι από τον τουρκικό στρατό.

-Για τρίτη φορά λειτουργήθηκε φέτος στον Άγιο Μάμα η θαυματουργή εικόνα του Χρυσοσώτηρος. Πώς την ανακαλύψατε;

-Όχι, είναι η τρίτη φορά που λειτουργήθηκε. Πριν από 4 περίπου χρόνια είχα μάθει ότι σε ένα από τα κελιά του Αγίου Μάμαντος  υπάρχουν εικόνες. Νόμισα ότι ήταν από την περιοχή Μόρφου και περίμενα την στιγμή να τις ελευθερώσω, δηλαδή να εξέλθουν από το κελί και να συντηρηθούν. Μου δόθηκε η ευκαιρία όταν ο τότε πρέσβης της Αμερικής ήθελε να πάμε να δούμε τα έργα συντήρησης που γινόντουσαν στον Άγιο Μάμα και στη Βασιλική του Αγίου Αυξιβίου στους Σόλους. Είναι τα δύο μνημεία  που καταφέραμε να συντηρήσουμε μέσω αμερικανικών ιδρυμάτων, όπου έγιναν έργα ύψους ενάμισι εκατομμυρίων δολαρίων. Όταν ο πρέσβης με είδε λυπημένο με ρώτησε το γιατί. Του απάντησα ότι έχουμε άλλες 500 εκκλησίες που είναι έτοιμες να καταρρεύσουν. Μου απάντησε ότι από κάπου αρχίζουμε. Τότε του είπα ότι δεν έχουμε μόνο πρόσωπα αγνοουμένων να αναζητούμε, αλλά και αγνοούμενες εικόνες, όπως αυτές στο κελί πίσω από το ναό του Αγίου Μάμαντος. Ζήτησε να ανοίξει το κελί και άρχισαν να βγαίνουν εικόνες από μέσα.   

-Εκεί ήταν ο Χρυσοσώτηρας της Ακανθούς;

-Ναι, με μεγάλο ρίγος είδα την πιο θαυματουργή εικόνα του Χριστού σε ολόκληρη την Κύπρο. Κάλεσα δικό μου άνθρωπο, φωτογράφησε όλες τις εικόνες και μέσα σε μια νύχτα περάστηκαν από τους Ιταλούς συντηρητές που συντηρούσαν την Αγία Τράπεζα του Αγίου Μάμαντος με ένα ειδικό φάρμακο για να αντέξουν τα επόμενα χρόνια και ξανακλειδώθηκαν. Στην συνέχεια οι εικόνες του Χρυσοσώτηρος και μια επιχρυσωμένη της Παναγίας της Ακανθούς εκδόθηκαν σε ένα αγγλόφωνο βιβλίο που έβγαλαν οι Ιταλοί συντηρητές. Παρέδωσα το βιβλίο στο Δήμαρχο Ακανθούς, κ. Σαββίδη για να χειριστεί το θέμα. Πάλι μέσω της αμερικανικής πρεσβείας και με κάποιους Τουρκοκύπριους κατορθώσαμε να εξέλθει η εικόνα του Χρυσοσώτηρος και να τοποθετηθεί στον ναό του Αγίου Μάμαντος στη Μόρφου. Απαίτησα κάθε χρονιά όταν θα γιορτάζει ο Άγιος η εικόνα να κατεβαίνει από τον τοίχο και να μπαίνει στο κέντρο του ναού και να λιτανεύεται.

-Γιατί δεν θέλετε να τις φέρετε στις ελεύθερες περιοχές;

-Διότι θα γυρίσουμε, δεν έχουμε εγκαταλείψει την πίστη της επιστροφής. Ούτε Παφίτες είμαστε ούτε Λεμεσιανοί.

-Εννοείτε με λύση του Κυπριακού;

-Εμείς πιστεύουμε θα γυρίσουμε, γιατί πιστεύουμε στα θαύματα.

-Κοντεύει η ώρα της επιστροφής ή πάλι με χρόνια και καιρούς πάλι δικά μας θα είναι;

-Δεν έχουμε τη χαζομάρα να ορίζουμε χρόνους και καιρούς, απλά βλέπουμε και ερμηνεύουμε τα σημεία των καιρών, ό,τι κάνουμε σε σχέση με τις εκκλησίες και τις εικόνες μας πρέπει να έχει τη δυναμική της επιστροφής στο χρόνο, είτε εγγύτερα είτε απώτερο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο κινούμαστε.

-Η παρουσία του Αμερικανού πρέσβηστη λειτουργία του Αγίου Μάμα έστειλε κάποια μηνύματα;

-Όλοι οι πρέσβεις των ΗΠΑ από τον καιρό που έγινε η πρώτη λειτουργία το 2004 μέχρι σήμερα είναι παρόντες. Έχουν βοηθήσει στο να γίνεται αυτή η λειτουργία όταν άλλοι λιθοβολούσαν, ακόμα και εκ των χριστιανών ορθοδόξων δεν είχαν καταλάβει τι σημαίνει τελώ θεία λειτουργία στα κατεχόμενα.

-Ακόμα και οι εν Χριστώ Αδελφοί;

-Βεβαίως, δεν είχαν καταλάβει. Όταν κάνεις μια λειτουργία σε οποιανδήποτε εκκλησία στην κατεχόμενη Κύπρο σημαίνει ότι αυτός ο τόπος είχε χριστιανικό παρελθόν και έχει χριστιανικό παρόν και μέλλον. Το ζήτημα είναι αν επιμένεις και αν έχεις μάθει η πρώτη σου ελπίδα να είναι ο Θεός και όχι τα χρήματα και οι πολιτικές σου διασυνδέσεις, η Ευρώπη, το ΝΑΤΟ, η Αμερική, η Ρωσία, αν έμαθες να εργάζεσαι ορθόδοξα, τότε οικοδομείς ένα μέλλον χριστιανικό γι’ αυτό τον τόπο, όπου χωρούν όλοι. Εμείς έτσι εργαζόμαστε, έτσι μας έμαθε ο Οικουμενικός Πατριάρχης. Ο σημερινός Αμερικανός πρέσβης τυγχάνει να είναι ορθόδοξος και το επέλεξε μέσα από την Ελληνοαμερικανίδα σύζυγό του. Αυτός ήταν κι ο λόγος που του ζητήσαμε να πει το «Πάτερ ημών» και αυτό έδωσε μια περισσότερη αίσθηση συμμετοχής στα τελούμενα. Ένας Τουρκοκύπριος αρχαιολόγος που φυλάει τα ψηφιδωτά του Αγίου Αυξιβίου στους Σόλους αποκαλεί τη λειτουργία στον Άγιο Μάμα κάθε χρόνο «εορτή της ειρήνης της Μόρφου». Έτσι μπήκε στη συλλογική συνείδηση των Τουρκοκυπρίων.

-Πηγαίνετε συχνά στα κατεχόμενα από το 2003. Πώς είναι σήμερα μετά από δέκα χρόνια;

-Έχουν αλλάξει τα πράγματα, όποιος ερμηνεύει το κυπριακό πρόβλημα και την κυπριακή κοινωνία με όρους του 2004 είναι λανθασμένος και ξεπερασμένος. Οι Τουρκοκύπριοι έχουν αντιληφθεί αυτή την αλλαγή ενώ οι Ελληνοκύπριοι όχι. Έχουν μια καθυστέρηση στην πολιτική τους αντίληψη, ακόμη και οι Ελληνοκύπριοι πολιτικοί.

-Ακόμη και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης;

-Όχι, ο Νίκος Αναστασιάδης ήταν πρωθύστερος της εποχής του τότε, τώρα δεν ξέρω, θα δείξει.

-Μειώθηκαν οι Τουρκοκύπριοι τα δέκα αυτά χρόνια;

-Ναι και μειώθηκε η ελπίδα τους για επανένωση του νησιού. Αισθάνονται βαθύτατα κατεχόμενοι από τον τουρκικό στρατό, περισσότερο από ότι αισθανόντουσαν το 2003. Η συντριπτική πλειοψηφία των Τουρκοκυπρίων αν δεν έχει φύγει στο εξωτερικό αισθάνεται ότι αυτό που πέτυχε η Τουρκία μετά το 2004, πέραν της απενοχοποίησης της είναι και η τουρκοποίηση ολόκληρης της κατεχόμενης Κύπρου, όχι μόνο των περιοχών που δεν είναι προς επιστροφή, όπως νομίζουν μερικοί. Αν πας στο γειτονικό Αργάκι, δέκα λεπτά δρόμος από τον Αστρομερίτη, θα δεις ένα μιναρέ που πριν από τρεις μήνες δεν υπήρχε.

-Είναι η προσπάθεια της Τουρκίας για εξισλαμισμό των Τουρκοκυπρίων;

-Μάλιστα, υπάρχει μεγάλη πίεση τώρα στην τουρκοκυπριακή κοινότητα να ισλαμοποιηθεί. Αρνείται βέβαια με κορυφαίους τους δασκάλους και τους καθηγητές. Μιλώ μαζί τους όχι για πολιτικά θέματα διότι κουράστηκαν να μιλούν για το Κυπριακό, τι να πεις για μια σκοτωμένη ελπίδα. Ένα πολύ σημαίνων πρόσωπο της τουρκοκυπριακής κοινωνίας, σοφός και πονεμένος, μου είπε να μεταφέρω στους δικούς μας ότι οι Τούρκοι πρώτα θα κάνουν Τούρκους τους Τουρκοκύπριους και μετά θα τους δώσουμε μια αφορμή ή θα την φτιάξουν μόνοι τους και θα επιχειρήσουν να τουρκοποιήσουν όλη την Κύπρο. Κι αυτό που λέει ο άνθρωπος αυτός που φαίνεται ως εφιάλτης, τώρα το βλέπω να εφαρμόζεται επί του εδάφους.

-Υπάρχει ελπίδα;

-Ναι, στο ότι αυξήθηκε το μίσος των Τουρκοκυπρίων σε ό,τι είναι ισλαμικό και τουρκογενές και λυπούμαι που λέω ότι το μίσος είναι ελπίδα. Σου λένε ότι δεν είμαστε πια οι άνθρωποι της Κύπρου όπως πριν μερικά χρόνια.

-Αυτό τι σημαίνει;

-Αν τα πράγματα εξελιχθούν όπως δείχνουν τα σημεία των καιρών με τον πόλεμο στη Συρία, αν επεκταθεί και όπως είπε ένας Ιρανός αξιωματούχος ανοίξουν την πόρτα του φρενοκομείου για όλη την Ανατολή όχι μόνο της Μέσης Ανατολής, πολλοί κρυφοί άνεμοι θα βγουν στην ατμόσφαιρα και μέσα στους κρυφούς ανέμους θα έχει το μερτικό της και η Κύπρος. Τι θα γίνει αν υποθετικά υποχρεωθεί η Τουρκία να αποσύρει το στράτευμα της από την Κύπρο για στρατιωτικούς λόγους που θα έχει στη χώρα της; Σκεφτήκαμε αυτό το ενδεχόμενο;

-Κανείς δεν μπορεί να φανταστεί ότι η υπερδύναμη Τουρκία θα μείνει χωρίς στρατό και θα αναγκαστεί να τον αποσύρει από την Κύπρο.

-Αυτό είναι μια λανθασμένη προσέγγιση. Όταν το είπα σε ένα πολιτικό πριν τέσσερα χρόνια μου απάντησε ότι με είχε για πιο έξυπνο! Υπάρχουν πολλές προφητείες Κυπρίων και ξένων ανθρώπων του Θεού γι αυτά.

-Ότι θα γίνει μια γενικευμένη σύρραξη, η Ελλάδα θα χάσει έδαφος και μετά θα αρχίσει η πτώση της Τουρκίας;

-Όλα αυτά υπάρχουν, αλλά και να μην τα βλέπεις σήμερα μέσα από τον εσχατολογικό προφητικό οφθαλμό, πρέπει να αναλύεις τα πράγματα στη βάση των πολιτικών δεδομένων που είναι σε εξέλιξη αυτή την ώρα που μιλούμε, διότι θα είναι πολύ δυναμικά αυτό το φθινόπωρο. Πρέπει να παρακολουθείς την κίνηση των λαών και το διαδίκτυο σου δίνει αυτή τη δυνατότητα. Πρέπει να μάθουμε επίσης να ερμηνεύουμε τους λαούς και κυρίως της Ανατολής που είναι οι πρωταγωνιστές. Δεν είναι η Ευρώπη που πρωταγωνιστεί, αυτό είναι το λάθος των Κυπρίων πολιτικών, ερμηνεύουν τα πράγματα ευρωκεντρικά.

-Ανήκουμε στην Ευρώπη.

-Ναι, αλλά μπήκαμε την ώρα που η Ευρώπη είναι «παναΐρι» που τελειώνει, και η Ανατολή  «παναΐρι» που αρχινά. Εγώ είμαι έντονα ανατολικός άνθρωπος και το ιδίωμα μας είναι ότι καταλαβαίνουμε τον κόσμο καρδιακά όχι εγκεφαλικά όπως η Δυτική Ευρώπη. Το μέλλον δεν είναι η Ευρώπη, εμείς μπήκαμε σε μια Ένωση η οποία έχει σπουδαίο παρελθόν και μικρό μέλλον.

-Εκτιμάτε ότι θα διαλυθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση;

-Βέβαια, αυτοί που την συνέθεσαν, οι ίδιοι την αποσυνθέτουν, οι Γερμανοί, οι Γάλλοι και μονίμως την υποσκάπτουν οι Άγγλοι, οι οποίοι ουδέποτε αισθάνθηκαν Ευρωπαίοι. Στον τρόπο ερμηνείας του γίγνεσθαι πρέπει να λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη τις θρησκευτικές και πνευματικές καταβολές των λαών. Αυτό δεν το κάνουν οι Κύπριοι πολιτικοί.

-Πώς μπορεί να γίνει η συνύπαρξη Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων;

-Μα μην επιμένεις σε αυτά, είναι ξεπερασμένα, η συνύπαρξη θα γίνει αλλά κάτω από άλλους όρους που θα μας υποχρεώσουν τα εμπόλεμα γεγονότα.

-Το φυσικό αέριο θα πέσει στο βωμό του πολέμου;

-Δεν ασχολούμαι με το φυσικό αέριο. Η σπίθα που ξεκινά στην Συρία θα μας πάρει όλους. Όλα τα παράλια από Πάφο μέχρι το κατεχόμενο Μπογάζι βρίσκονται απέναντι από τα συριακά παράλια, με αντίστοιχα τοπωνύμια, με κοινούς Αγίους, με παράλληλες παραδόσεις, δεν μπορούμε να ερμηνεύουμε την Κύπρο ως να είμαστε δίπλα από τη Γαλλία. Διάβασε το ποίημα του Καβάφη «επάνοδος» και θα καταλάβεις. Μιλά για τις αγαπημένες θάλασσες της Συρίας, της Κύπρου είναι πολύ πιο σημαντικό που ανήκουμε σε αυτές τις θάλασσες παρά στη Βαλτική.

-Η Τουρκία σήμερα;

-Ήδη φάνηκαν οι διαλυτικές δυνάμεις που την συγκροτούν από τα οθωμανικά χρόνια. Δεν είναι τυχαίο που ο Νταβούτογλου προσπάθησε να επιστρέψει την Τουρκία στο οθωμανικό της ένδοξο παρελθόν και απέτυχε. Δεν αποκλείεται μέσα από μια τραγική εξέλιξη να ανακαλύψουν το πιο μακρινό τους παρελθόν, το Βυζαντινό και το αίμα τους το βυζαντινό, αν όχι όλοι μια μεγάλη μερίδα. Τώρα είναι όλα ανοικτά. Περίμενες ποτέ οι Κούρδοι να είναι έτοιμοι να κάνουν κράτος; Είχαμε ένα γέρο σοφό και προσευχόμενο στο χωριό μας όταν ήμουν δώδεκα χρονών και μας έλεγε «αχ παιδιά μου θα γίνετε πρόσφυγες, Τούρκοι θα κατοικήσουν στο χωριό μας, πολλοί θα πεθάνουν με τον πόθο της επιστροφής, όταν όμως ακούσετε ότι μια καινούργια χώρα ιδρύθηκε στην Τουρκία που θα λέγετε Κουρδία θα επιστρέψετε όλοι πίσω, χωρίς πόλεμο». Διαβάστε το βιβλίο του Χατζηφλουρέντζου, ένας σύγχρονος προφήτης, κοιμήθηκε το ’69, όλα αυτά που συνέβηκαν και συμβαίνουν τα προφήτευσε.

-Η Εκκλησία πιστεύει σε προφήτες;

-Το προφητικό χάρισμα στην Εκκλησία δεν έπαψε να υπάρχει. Το χάρισμα αυτό όχι ως αποκάλυψη αληθειών της πίστεως που δεν φανερώθηκαν από τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό, και δεν περιλαμβάνονται γενικότερα στην Αγία Γραφή, αλλά ως ερμηνεία και διασάφηση του θελήματος του Θεού και ως προόραση των μελλόντων υπήρχε τόσο στην Παλαιά Διαθήκη, υπάρχει και στον καιρό της χάριτος και θα υπάρχει μέχρι συντελείας των αιώνων.

-Η Εκκλησία είναι έτοιμη να οδηγήσει το λαό σε επανάσταση αν δει ότι οι ιθύνοντες τον οδηγούν στην πείνα.

-Ο Αρχιεπίσκοπος είναι ένα μέρος της Εκκλησίας και καμία κεφαλή δεν μπορεί να σταθεί χωρίς το σώμα. Οι Κύπριοι δεν είναι για επαναστάσεις αλλά για να ζουν την Ανάσταση. Όταν πεινάσουν, πρέπει να συνεχίσουμε να τους φροντίζουμε όπως όλοι το κάνουμε, όπως και ο Αρχιεπίσκοπος. Αυτό θέλει ο λαός μας για να μπορέσει να αντέξει τα πιο δύσκολα από την πείνα και τα πιο δύσκολα από την χρηματιστηριακή μας διάλυση που κορυφώθηκε με το κούρεμα και την επιβολή στην ευρωπαϊκή Κυπριακή Δημοκρατία της «ευρωκρατίας» και στο κατεχόμενο μέρος μιας δεύτερης τουρκοκρατίας. Είναι δυνατόν να έχει τέτοιο πρόβλημα η Συρία και αύριο άλλες χώρες και οι Κύπριοι να σκέφτονται το κούρεμα που υπέστηκαν το Μάρτιο; Θα μας ξεπεράσουν τα γεγονότα της γειτονιάς μας που θα είναι τόσο τεράστια ώστε όλα αυτά θα φαίνονται φλυαρίες και γκρίνιες κάποιων πλουσίων που πτώχευσαν. Η Εκκλησία λέει «έχει ο Θεός», αυτό πίστευαν οι παλιοί Κύπριοι και έβρισκαν μπροστά τους ένα Θεό να φροντίζει γι αυτούς.

-Αυτό το ξεχάσαμε;

-Ναι, γι αυτό γίνεται τώρα μεγάλη εγχείρηση σε όλους μας. Οι πολιτικοί κρίθηκαν και απέτυχαν, τώρα η σειρά των ιερωμένων. Αν ο λόγος μας θα είναι αποκλειστικά οικονομικός και δεν βοηθήσουμε το λαό να κάνει αυτοκριτική, να έχει επίγνωση πώς φτάσαμε σε αυτά τα μεγάλα προβλήματα, πως συμβάλαμε εμείς με τη χλιδή και την πολυτέλειά μας, με την στενότητα της καρδιάς μας να αντιληφθούμε ότι και στον καιρό της μεγάλης πολυτέλειας υπήρχαν άνθρωποι που ήθελαν περισσότερη βοήθεια, τότε θα αποτύχουμε. Οι Κύπριοι γίνονται σήμερα πιο σπλαχνικοί, βγήκε μέσα τους η ανάμνηση των δυσκολιών του ’74 και προσπαθούν να μεταδώσουν την ελπίδα του «έχει ο Θεός», στα παιδιά του fastfood. Αυξάνεται συνεχώς ο κόσμος που εκκλησιάζεται, εξομολογείται, κουράζονται να ακούν πολιτικές και οικονομικές αναλύσεις. Οι Κύπριοι είναι έτοιμοι να ακούσουν τη γλώσσα της μετανοίας, οι Ελλαδίτες ακόμα δυσκολεύονται. Ανάσταση θέλει ο Κύπριος, όχι επανάσταση.

-Τα συζητάτε αυτά μέσα στην Ιερά Σύνοδο;

-Ναι, το κλίμα μέσα στην Ιερά Σύνοδο είναι πάρα πολύ καλό και το πέτυχε ο νυν Αρχιεπίσκοπος που του κάνετε κριτική πολλές φορές για την απουσία πνευματικού λόγου. Μέσα στην Σύνοδο κατόρθωσε να υπάρχει ισότητα στην εκφορά του λόγου, των απόψεων, να υπάρχει δικαίωμα διαφωνίας. Εγώ είμαι ευχαριστημένος με τον τρόπο που λειτουργεί η Ιερά Σύνοδος. Οι δυο ευπορότεροι φορείς της Εκκλησίας, η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου και η Μονή Κύκκου έχουν τεράστιο οικονομικό πρόβλημα. Αυτό δεν σας κάνει εντύπωση; Ο Αρχιεπίσκοπος εκφράζει μια αγωνία. Ο λαός πένεται αυτή την στιγμή, εμείς όμως που καλούμαστε να βοηθήσουμε αυτό το λαό έχουμε πληγεί οικονομικά. Τι πέτυχε η «ευρωκρατία» στην Κύπρο; Να αποδυναμώσει οικονομικά την Εκκλησία που ήταν πάντοτε το στήριγμα του λαού. Αυτό λίγοι το έχουν αντιληφθεί.

-Αυτό τι κρύβει;

-Δεν είναι την λύση του Κυπριακού, όπως λένε πολλοί, την οποία θα δεχτούμε επειδή μας γονάτισαν οικονομικά. Επιμένουμε να ερμηνεύουμε τα γεγονότα με τη λογική του 2004. Οι Τούρκοι δεν έχουν προτεραιότητα το Κυπριακό, η έγνοια τους αυτή την στιγμή είναι το κουρδικό και το συριακό και τι θα γίνει με τις πολλές θρησκευτικές κοινότητες που ζουν μέσα σε αυτή την τεράστια χώρα, με ένα στρατό που έχει αποδυναμωθεί και ένα Ισλάμ που δεν αποδέχονται όπως φάνηκε στην πλατεία Ταξίμ. Αυτές είναι οι προτεραιότητες της Τουρκίας. Το Κυπριακό είναι μια παρονυχίδα που αν συγκλίνουν κάποια πράγματα και δουν ότι έχουν μεγάλο συμφέρον, τότε θα προχωρήσουν. Θα συνομιλούν, αυτά είναι επικοινωνιακή πολιτική όλων. Τώρα πρέπει να καταλάβουμε ότι η ιστορία από καιρού εις καιρό στρέφει τον προβολέα της σε μια διαφορετική περιοχή, εμείς είμαστε μέσα στο προβολέα της ιστορίας λόγω Συρίας, όχι λόγω Κυπριακού. Το Κυπριακό θα ακολουθήσει ως επιγενόμενο, ως διαπλεκόμενο συμφέρον, ως αρχαίο πρόβλημα, το οποίο με τη ροή των γεγονότων θα βρει τη διέξοδό του. Δεν συνέβηκε όπως νομίζουμε για τα αέρια μας, για την οικονομική μας αθλιότητα, για την τεράστια μανία κατά της Εκκλησίας από την παγκοσμιοποιημένη νέα τάξη πραγμάτων την οποία ο Ομπάμα εκφράζει τέλεια και την υπηρετεί και η Μέρκελ και οι μεγάλες χώρες της Ευρώπης.

-Βγαίνουν οι αριστερές σας καταβολές;

-Όχι δεν είναι αριστερές καταβολές αυτές, είναι η ερμηνεία των πραγμάτων του μέλλοντος. Εγώ προέρχομαι από εκκλησιαστική οικογένεια και πιστεύω στο Θεό, δεν μπήκα από λάθος μέσα στην Εκκλησία, και η Εκκλησία μου έμαθε να ερμηνεύω τα πράγματα θεολογικά και πνευματικά.  Πιστεύω στον πνευματικό νόμο, ό,τι κάνεις βρίσκεις. Κι είναι εμφανές ότι κάποιοι εδώ και χρόνια κατεργάζονται τη νέα εποχή και την  παγκοσμιοποίηση, θέλοντας να υποτάξουν το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον ιστορικών λαών κάτω από μια παγκόσμια εξουσία, αλλά όλοι αυτοί έχουν πέσει έξω γιατί νόμισαν ότι οι άνθρωποι της πίστης είναι οριστικό παρελθόν! Αντιθέτως, οι άνθρωποι της πίστης είναι παρόντες και σκεπάζουν με την προσευχή τους όλο τον κόσμο, ανεξαρτήτως φυλής, θρησκείας και χρώματος.

-Τι αποκομίσατε από τις συχνές επισκέψεις σας στα κατεχόμενα;

-Όχι μόνο να γνωρίσω τους Τουρκοκύπριους και την κατοχή, αλλά να γνωρίσω τους τόπους, τα προσκυνήματα, την ιστορία μας. Αυτά τα οδοιπορικά με βοήθησαν σε μεγάλο βάθος να κατανοήσω ολόκληρη την Κύπρο. Κατάλαβα ότι η Κύπρος μόνη της δεν υπάρχει, έπρεπε να γνωρίσω τη γειτονιά της, έτσι πήγα στην Τουρκία, Κωνσταντινούπολη, Συρία, Λίβανο, Παλαιστίνη και κατάλαβα καλύτερα την Κύπρο. Με κάλεσε πρόσφατα η Διευθύντρια του Λεβέντιου Μουσείου να δω τον κόσμο της Κύπρου του Διαμαντή. Οι μελλοντικοί Κύπριοι θα βλέπουν τους πίνακες του Διαμαντή για να μαθαίνουν από πού προήλθαν οι μοντέρνοι Κύπριοι, από ποιους ανθρώπους πήραν την ορθοδοξία και τον ελληνισμό, αυτή την ποιότητα που είναι τελείως ξεχωριστή. Αυτός ο πίνακας του Διαμαντή το εκφράζει.

Αντιγόνης Σολομωνίδου Δρουσιώτου

Συνέντευξη του Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου 

στην εφ. Φιλελεύθερος, Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου, 2013

Δήλωση Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού σε σχέση με την εγκύκλιο της Ιεράς Συνόδου για τα θέματα παιδείας

Σε σχέση με την εγκύκλιο της Ιεράς Συνόδου για θέματα παιδείας, η οποία αναγνώστηκε στους ιερούς ναούς στις 15 Σεπτεμβρίου μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, επιθυμούμε αρχικά να εκφράσουμε την ευαρέσκειά μας για το ζωηρό και συνεχές ενδιαφέρον της Εκκλησίας της Κύπρου για τα θέματα παιδείας. Το περιεχόμενο της εγκυκλίου, το οποίο επικεντρώνεται σε ζητήματα που αφορούν τον πυρήνα της παιδαγωγικής πράξης, αποτελεί για μας μία ακόμη ευκαιρία να αναφερθούμε στη μεγάλη προσπάθεια εκσυγχρονισμού του εκπαιδευτικού συστήματος τόσο σε επίπεδο δομών όσο και σε επίπεδο περιεχομένου. 

Από την πρώτη ημέρα που μου ανατέθηκε το χαρτοφυλάκιο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού είχα δηλώσει την πρόθεσή μου να προχωρήσω στην αξιολόγηση των δομών, των διαδικασιών και του περιεχομένου των Αναλυτικών Προγραμμάτων έτσι ώστε εάν και εφόσον υπήρχαν αδυναμίες ή στρεβλώσεις αυτές να διορθωθούν. Αυτή η διαδικασία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, καθώς έχουν συσταθεί ειδικές προς το θέμα Επιτροπές. Η σύσταση αυτών των Επιτροπών διασφαλίζει την ύπαρξη συλλογικότητας ως προς τα θέματα εκπαιδευτικής πολιτικής και, ταυτόχρονα, τη συγκρότηση διαδικασιών ελέγχου ως προς το εκπαιδευτικό υλικό που παράγεται, κάτι που δυστυχώς δεν υπήρχε στο παρελθόν. Σημειώνεται ότι η διαδικασία ανάπτυξης των Αναλυτικών Προγραμμάτων είναι συνεχής και, με βάση την ανατροφοδότηση που θα λαμβάνουμε, θα διαμορφώνεται ανάλογα.

Σε εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού προς τις ομάδες των Αναλυτικών Προγραμμάτων είχαμε επισημάνει από την πρώτη στιγμή την ευαισθησία του Υπουργείου προς τα μαθήματα της Γλώσσας, της Ιστορίας και των Θρησκευτικών. 

Ως προς τη γλωσσική εκπαίδευση, υπογραμμίζουμε εμφαντικά ότι η πολιτική μας στοχεύει στην άριστη κατάκτηση της κοινής νεοελληνικής γλώσσας. Για το θέμα αυτό έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σεμινάρια τόσο στη Δημοτική όσο και στη Μέση Εκπαίδευση, στα οποία έχουν σταλεί σαφέστατα μηνύματα στους εκπαιδευτικούς σε σχέση με τη γλωσσική εκπαίδευση. 

Ενδεικτικά, οι αλλαγές που έχουν εισαχθεί προβλέπουν τα ακόλουθα: 
Ο εκπαιδευτικός διδάσκει ενιαία τη γλώσσα, συμπεριλαμβανομένης της γραμματικής και της ορθογραφίας, στη βάση σύγχρονων παιδαγωγικών προσεγγίσεων και πρακτικών.
Υιοθετούμε μια ποικιλία παιδαγωγικών γραμματισμού που θα βοηθήσουν τους εκπαιδευτικούς να επιτελέσουν αποτελεσματικότερα το έργο τους. Καμία παιδαγωγική προσέγγιση από μόνη της, συνεπώς ούτε και η παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως πανάκεια. 
Το σχολικό βιβλίο είναι διδακτικό μέσο με στόχο το γραμματισμό των μαθητών. Δηλώνουμε έτσι ξεκάθαρα ότι το σχολικό εγχειρίδιο για τη διδασκαλία της γλώσσας δεν καταργείται.
Υποστηρίζουμε έμπρακτα το ενιαίο της γλώσσας στη διδακτική πράξη (γλώσσα, λογοτεχνία, θεατρική αγωγή).
Μαζί με τους εκπαιδευτικούς συνδιαμορφώνουμε τις καταλληλότερες και τις αποτελεσματικότερες παιδαγωγικές προσεγγίσεις και πρακτικές για τη γλωσσική εκπαίδευση.

Ως προς το θέμα της Ιστορίας και των Θρησκευτικών ζητήθηκε η αρωγή έγκριτων και καθολικά αναγνωρισμένων Πανεπιστημιακών, αφού είχαμε επισημάνει από την πρώτη στιγμή την απουσία πανεπιστημιακών συνεργατών από τις ομάδες συγγραφής. Το εκπαιδευτικό υλικό για την Ιστορία και τα Θρησκευτικά τέθηκαν στη διάθεσή τους, έτσι ώστε να υπάρξει μια πρώτη αξιολόγηση, όπως ακριβώς ήταν και η αρχική μας δέσμευση. Όπως έχουμε τονίσει και δημόσια, η εκπαιδευτική μας πολιτική έχει ως στόχο να ισχυροποιήσει την ιστορική ταυτότητα και την εθνική συνείδηση, καθώς η Κύπρος έχει ανάγκη από μια σύγχρονη παιδεία που να εδράζεται, ανάμεσα σε άλλα, στην πλούσια πολιτισμική και ιστορική της συνέχεια, με απόλυτο σεβασμό στη διαφορετικότητα. 

Εκτιμούμε, με βάση τα πιο πάνω, ότι έχουν ήδη ληφθεί σημαντικές αποφάσεις και έχουν δρομολογηθεί αλλαγές που συνθέτουν μια διαφορετική εικόνα σε σχέση με τα όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, και υπό το έντονο βάρος της οικονομικής κρίσης, έχουν γίνει αρκετά και θα γίνουν ακόμη περισσότερα, γιατί θεωρούμε ότι η παιδεία είναι η πιο σημαντική μας επένδυση. Στο χώρο της παιδείας θέλουμε να αφήσουμε τα έργα να μιλήσουν για μας, γι’ αυτό και είμαστε πρόθυμοι να ακούσουμε όλες τις απόψεις, ώστε να διαμορφώσουμε την εκπαιδευτική μας πολιτική με απώτερο στόχο την πρόοδο και την ευημερία των πολιτών της αυριανής κοινωνίας, που δεν είναι άλλοι από τα παιδιά μας.

Εγκύκλιος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου για τα θέματα παιδείας

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ. Χρυσόστομος με εγκύκλιό του προς το Χριστεπώνυμο Πλήρωμα και η οποία διαβάστηκε σήμερα σε όλους τους ιερούς ναούς, εκφράζει τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς του γύρω από τη φιλοσοφία των νέων αναλυτικών προγραμμάτων που έχουν τεθεί ήδη σε εφαρμογή στα σχολεία της πατρίδας μας.

Ο Μακαριώτατος καλεί την Κυβέρνηση και ειδικότερα τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού να προβεί στη ριζική αναθεώρηση των αναλυτικών προγραμμάτων στα σχολεία και κυρίως εκείνο των Νέων Ελληνικών, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η ελληνική, χριστιανική και δημοκρατική παιδεία του λαού μας.

Στην συνέχεια φιλοξενείται ολόκληρη η Συνοδική Εγκύκλιος:

Τέκνα εν Κυρίω αγαπητά,

Μέσα στην πολύμορφη κρίση που επηρεάζει όλες τις πτυχές της ζωής και όλα τα στρώματα του λαού κρίνουμε αναγκαίον εν όψει της νέας σχολικής χρονιάς να απευθυνθούμε προς όλους, το πλήρωμα της Εκκλησίας, και να σας καταστήσουμε κοινωνούς των ανησυχιών και των προβληματισμών μας γύρω από τη φιλοσοφία των νέων αναλυτικών προγραμμάτων στα σχολεία μας.

Γίνεται από όλους αποδεκτό ότι η Παιδεία αποτελεί στην πράξη τον προγραμματισμό της Πολιτείας για το τι είδους πολίτη θέλει να πλάσει. Η Πολιτεία φροντίζει, προς το σκοπό αυτό, ώστε ο κάθε μαθητής της μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος να αποκτήσει ορισμένες γνώσεις για το κάθε αντικείμενο, να αναπτύξει ορισμένες δεξιότητες, χρήσιμες για τον σύγχρονο κόσμο, αλλά επίσης να διαμορφώσει συγκεκριμένες στάσεις, συμπεριφορές και αξίες.

Ειδικά στην Κύπρο ο άξονας των αξιών, σύμφωνα και με το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, πρέπει να έχει σχέση με το δημοκρατικό μας πολίτευμα αλλά επίσης και με την εθνική μας καταγωγή και τη θρησκευτική ταυτότητά μας. Σκοπός, επομένως, της Παιδείας μας είναι να διαμορφώσει ελεύθερους και δημοκρατικούς πολίτες αλλά και να δώσει πορεία ζωής στους Έλληνες της Κύπρου που είναι ταυτόχρονα Ορθόδοξοι Χριστιανοί, χωρίς να αποκλείει, βεβαίως, αυτής της Παιδείας και οποιονδήποτε άλλον το επιθυμεί.

Ακριβώς εδώ, στον τομέα των αξιών, έχουμε τη γνώμη ότι τα αναλυτικά προγράμματα χρειάζονται, πρώτα, εμπλουτισμό και αναθεώρηση. Κάνουν λόγο για ανάπτυξη της δημοκρατικότητας των μαθητών μας και αποσιωπούν  εντελώς την ελληνικότητα και την ορθόδοξη χριστιανική τους ταυτότητα. Δεν μπορούμε ασφαλώς να δεχθούμε αυτόν τον αποκλεισμό. Δεν αρκεί μόνο να δημιουργήσουμε μιαν κοινωνία ελευθέρων και δημοκρατικών πολιτών. Χρειαζόμαστε μιαν κοινωνία με ταυτότητα. Και αυτή η ταυτότητα δεν μπορεί να είναι άλλη από την ελληνική και την ορθόδοξη. Η πολυπολιτισμική κοινωνία, με την έμφαση που δίνει στην ετερότητα, δεν καταργεί την ταυτότητα. Αντιθέτως, η ετερότητα είναι γόνιμη ευκαιρία για να συνειδητοποιηθεί σαφέστερα η ταυτότητα. Οι δύο έννοιες δεν είναι αλληλοαποκλειόμενες αλλά αλληλοσυμπληρούμενες. Η ιστορία διδάσκει ότι οι λαοί που χάνουν την πολιτική τους ελευθερία μπορούν σε κάποια στιγμή να απελευθερωθούν. Λαοί που καταντούν στην οικονομική χρεοκοπία είναι δυνατόν να επανεύρουν την οικονομική τους ικμάδα. Λαοί όμως που χάνουν την πολιτιστική τους φυσιογνωμία μοιραία οδηγούνται στην εξαφάνιση.

Όσον αφορά το μάθημα των Θρησκευτικών και τον κίνδυνο να απολέσει τη δυνατότητα μόρφωσης Χριστού στις καρδιές των Ελληνοπαίδων, από την προσπάθεια μετατροπής του σε θρησκειολογικό, καθώς και την υποβάθμιση του, με την εύκολη απαλλαγή των μαθητών από αυτό, κοινοποιήσαμε τις θέσεις μας σε πρόσφατη ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου. Τονίσαμε επίσης τις ολέθριες επιπτώσεις από τη  επιχειρούμενη μετατροπή του μαθήματος της Ιστορίας σε ιδεολογικό-πολιτικό.

Οι  ανησυχίες μας εστιάζονται σήμερα στα όσα διαλαμβάνει το αναλυτικό πρόγραμμα διδασκαλίας της νέας ελληνικής γλώσσας που τέθηκε ήδη σε εφαρμογή. Έχουμε τη γνώμη ότι το γλωσσικό μάθημα θα πρέπει να είναι επικεντρωμένο στην αποτελεσματική διδασκαλία της νεοελληνικής κοινής. Αντ' αυτού το αναλυτικό δίνει μεγάλη βαρύτητα στο τοπικό μας ιδίωμα. Και το πιο σοβαρό: ούτε καν αναφέρει ποια γλωσσική μορφή είναι η επίσημη και ποια είναι η ανεπίσημη! Αυτό το στοιχείο συνδέεται άμεσα με αυτό που είχαμε επισημάνει σε παλαιότερη εγκύκλιο μας, ότι δηλαδή τελευταία παρατηρείται μια προσπάθεια για αναγωγή του τοπικού μας ιδιώματος σε επίσημη γλώσσα! Αν ευοδωθεί η προσπάθεια αυτή, θα διασπαστεί η ενιαία ελληνική μας γλώσσα και παραλλήλως προς την ελληνική γλώσσα, θα δημιουργηθεί μια «κυπριακή γλώσσα», η οποία θα είναι μεν ελληνογενής (πβ. τις λατινογενείς γλώσσες), όχι όμως ελληνική! Και αφού η γλώσσα είναι ένας σημαντικότατος παράγοντας με τον οποίο διαμορφώνεται η εθνική συνείδηση θα δημιουργηθεί «κυπριακή εθνική συνείδηση» η οποία σαφώς θα είναι διακεκριμένη από την ελληνική εθνική συνείδησή μας».

Το ότι το νέο αναλυτικό υποβαθμίζει την ελληνική μας γλώσσα νομίζουμε ότι είναι άμεσα συναρτημένο με την παιδαγωγική του προσέγγιση, τον λεγόμενο κριτικό εγγραμματισμό. Σύμφωνα με αυτό ρεύμα, η ελληνική μας γλώσσα στην Κύπρο καθώς επίσης και η ορθόδοξή μας πίστη και η εν γένει ελληνικότητά μας και άλλες αξίες του λαού μας είναι κυρίαρχες ιδεολογίες, οι οποίες δήθεν ενσαρκώνουν τα συμφέροντα κάποιων ισχυρών κοινωνικών ομάδων ενώ ταυτόχρονα καταπιέζουν άλλες κοινωνικά ομάδες! Καλούνται λοιπόν με αυτό τον τρόπο οι μαθητές να τις αμφισβητήσουν και να τις αποδομήσουν! Επίσης ο κριτικός εγγραμματισμός υιοθετεί μια μέθοδο προσέγγισης της γλώσσας και των κειμένων που στηρίζεται στις σχέσεις εξουσίας: επισημαίνει τις σχέσεις εξουσίας, τις αποκαλύπτει, τις αμφισβητεί, τις αναδομεί. Εφαρμοζόμενη αυτή η προοπτική σε μια κοινωνία ήδη βαθιά διαιρεμένη από τη δράση των κομμάτων, θα προκαλέσει ακόμη εντονότερες έριδες και προστριβές.

Τέκνα εν Κυρίω αγαπητά,

Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, με τις πιέσεις που ως Κυπριακός Ελληνισμός δεχόμαστε, χρειαζόμαστε Παιδεία που να καλλιεργεί αίσθηση ταυτότητας, όχι να την καταστρέφει. Χρειαζόμαστε Παιδεία που να ενισχύει την κοινωνική συνοχή, όχι να την αποδομεί. Χρειαζόμαστε Παιδεία που να μας φέρνει σε επαφή με την Ευρώπη, όχι με τον επαρχιωτισμό.

Με αυτές τις σκέψεις καλούμε την Κυβέρνηση και ειδικότερα τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού να προβεί στη ριζική αναθεώρηση των αναλυτικών προγραμμάτων ως προς τις πιο πάνω παραμέτρους και ειδικότερα του αναλυτικού της νέας ελληνικής, ώστε να διασφαλιστεί η ελληνική, χριστιανική και δημοκρατική παιδεία του λαού μας. Διαβεβαιώνουμε ότι η Εκκλησία θα στηρίζει κάθε προσπάθεια εκπαιδευτική που θα κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.

Επικαλούμενοι την Χάριν και ευλογία του εν Τριάδι Θεού ημών σε όλους, ιδιαίτερα στους εκπαιδευτικούς και μαθητές μας διατελούμεν

Μετ’ ευχών διαπύρων

+ Ο Κύπρου Χρυσόστομος

και οι συν εν εμοί αδελφοί

Μήνυμα Αρχιεπισκόπου για τη νέα σχολική χρονιά

Αγαπητοί μαθητές και μαθήτριες,
Σπουδαστές και σπουδάστριες,
Φοιτητές και φοιτήτριες,

Γνώσεις πολλές θα μπουν και φέτος στη βαλίτσα του ταξιδιού σας. Ο δρόμος άνοιξε και η προοπτική είναι ήδη μπροστά σας. Με την ευκαιρία αυτή σας σφίγγω νοερά το χέρι και  σας εύχομαι καλή και ευλογημένη πορεία, γεμάτη συγκινήσεις από την ανακάλυψη καινούριων δεδομένων στον τομέα αυτό.  Αναλάβετε λοιπόν δυνάμεις ώστε το ταξίδι αυτό και να το χαρείτε και να σας δώσει ό, τι είναι χρήσιμο και αναγκαίο. Ιδιαίτερο χαιρετισμό απευθύνω στα παιδιά της πρώτης τάξης του δημοτικού που πρώτη φορά έρχονται σε επαφή με την οργανωμένη εκπαίδευση καθώς επίσης και στα παιδιά που φοιτούν στα σχολεία του κατεχόμενου Ριζοκαρπάσου.

Αγαπητοί μου νέοι και νέες,

Όπως και σεις θα γνωρίζετε περνάμε μια δύσκολη οικονομικά περίοδο. Πολλά νοικοκυριά αντιμετωπίζουν προβλήματα επιβίωσης. Το περιβάλλον αυτό επηρεάζει δυσμενώς και μια μεγάλη μερίδα νέων. Όμως αυτό ας μην σας απογοητεύει.  Ξέρω ότι μέσα σας κρύβετε ένα δυναμισμό. Δεν μένετε ποτέ παθητικοί δέκτες καταστάσεων. Γι’αυτό σας προτρέπω. Πάρτε την κρίση σαν ευκαιρία για ανανέωση. Επικεντρωθείτε στα αναγκαία. Επιλέξτε επαγγέλματα πρόσφορα σε προοπτικές απασχόλησης. Κάντε κάθε τι που μπορεί να γίνει. Και αν ακόμη δεν υπάρχει δρόμος, εσείς να τον ανοίξετε. Μ’ αυτό τον τρόπο οικοδομείστε μια σταθερή βάση για τη ζωή, δημιουργείστε δυνατότητες, χαράξτε πορεία. Στους χαλεπούς καιρούς που διερχόμαστε η ελπίδα μας για ένα καλύτερο  μέλλον είναι η παιδεία και ο πολιτισμός μας. «Δράξασθε, λοιπόν, παιδείας». Κρατήστε την παιδεία που είναι αναφαίρετο αγαθό από όλα όσα ο άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει. Την παιδεία ως αναζήτηση της αλήθειας, ως μύηση στον πολιτισμό, ως μεταμόρφωση του προσώπου.

Μην ξεχνάτε ακόμη, αγαπητά μου παιδιά, ότι και άλλοτε ως λαός περάσαμε δυσκολίες. Είχαμε όμως πίστη και προσήλωση σε αξίες. Είχαμε ψυχή στητή και ολόρθη, γι αυτό τα καταφέραμε. Όμως ο Θεός  έδωσε και σε μας πνεύμα δύναμης και τόλμης. Να γκρεμίζουμε κάθε τι  σαθρό και να οικοδομούμε κάθε καλό και υγιές. Να διδασκόμαστε από  λάθη που έγιναν, να ενεργούμε θετικά για το σήμερα και το αύριο. Είθε αυτό το πνεύμα να πρυτανεύσει μεταξύ του λαού μας ώστε να οικοδομηθεί μια κοινωνία στην οποία να υπάρχει  η δυνατότητα όλοι να διαβιούν με αξιοπρέπεια και στην οποία εσείς να έχετε χώρο να δημιουργείτε και να εκπληρώνετε τα όνειρά σας.

Νέες και νέοι,

Με την ευκαιρία της έναρξης των μαθημάτων της νέας σχολικής χρονιάς, προσβλέπω σ’ ένα σχολείο στο οποίο να πρυτανεύει η αλληλεγγύη μεταξύ μαθητών  και η συλλογικότητα. Σ’ ένα σχολείο πολύ πιο κοινωνικό και συμμετοχικό όπου οι εκπαιδευτικοί θα ενθαρρύνουν ακόμη περισσότερο εσάς  ώστε να έχετε αυτοπεποίθηση, να αγωνίζεστε για τη ζωή  και να μην τα βάζετε εύκολα κάτω. Να είναι πάντοτε στην προοπτική σας ότι η ημικατεχόμενη πατρίδα μας χρειάζεται νέους ικανούς και αγωνιστές για μια δίκαιη και ειρηνική λύση που θα συνενώνει όλους τους νόμιμους κατοίκους της σε ένα καθεστώς αμοιβαίου σεβασμού και συνεργασίας. Προσεύχομαι να έχετε ειρήνη στην καρδιά, φως στην ψυχή και ευλογία στη ζωή σας. Ριζωμένοι και θεμελιωμένοι στο Χριστό, να βαδίζετε το δρόμο των εντολών Του. Ο Θεός μαζί σας.

  

Ευχέτης προς Κύριον

+ Ο Κύπρου Χρυσόστομος

Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου,
11 Σεπτεμβρίου 2013.

Ονομαστήρια Μητροπολίτη Ταμασού Ησαΐα

Με ιεροπρέπεια και ξεχωριστή λαμπρότητα εορτάστηκε η μνήμη του οσίου Ησαΐου, κτήτoρος της Ιεράς Μονής Κύκκου, στην Ιερά Μητρόπολη Ταμασού και Ορεινής.

Με λαμπρές λατρευτικές εκδηλώσεις, οι οποίες άρχισαν από το απόγευμα της Δευτέρας 9 Σεπτεμβρίου 2012 με την υποδοχή, στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Εργατών, των Ιερών Λειψάνων των Αγίων Θεοπατόρων Ιωακείμ και Άννης και την τέλεση του Πανηγυρικού Εσπερινού της εορτής του Οσίου Ησαΐου. Στην εσπερινή ακολουθία χοροστάτησε ο εορτάζων Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής κ. Ησαΐας, συμπαραστατούμενος από κληρικούς τόσο της Μητροπόλεως Ταμασού όσο και άλλων Μητροπόλεων.

Στα ιερά αναλόγια έψαλαν κατανυκτικά κληρικοί και λαϊκοί ιεροψάλτες με προεξάρχοντα τον ιερομόναχο π. Αντίπα, από το Ιβηρίτικο κελλίον της Αγίας Άννας στο Άγιον Όρος, οποίος στο τέλος της εσπερινής ακολουθίας κήρυξε τον θείο λόγο, εξήρε την αγία μορφή του κτήτορος Ησαΐου, μίλησε για το ρόλο των Αγίων στη ζωή των πιστών και διερμήνευσε τα αισθήματα αφοσίωσης και αγάπης του ευαγούς Κλήρου και του ευσεβούς λαού της Ιεράς Μητροπόλεως Ταμασού και Ορεινής προς το πρόσωπο του εορτάζοντα Μητροπολίτη.

Την επομένη το πρωί, ο Μητροπολίτης Ταμασού Ησαΐας, προέστη πολυαρχιερατικού Συλλειτούργου στον Καθεδρικό ναό Αγίου Νικολάου στο Επισκοπειό, στο οποίο παρέστησαν ιερουργούντες ο έξαρχος του Παναγίου Τάφου στην Κύπρο Μητροπολίτης Βόστρων κ. Τιμόθεος, οι Μητροπολίτες Κιτίου κ. Χρυσόστομος, Κυρηνείας κ. Χρυσόστομος, Λεμεσού κ. Αθανάσιος, Κωνσταντίας κ. Βασίλειος και οι Επίσκοποι Αρσινόης κ. Νεκτάριος, Αμαθούντος κ. Νικόλαος και Νεαπόλεως κ. Πορφύριος. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εορτάζων Μητροπολίτης δέχθηκε μεν τις ευχές των αρχών, του κλήρου και του λαού χωρίς όμως να δεχθεί να προσφερθούν προς τον ίδιο δώρα για τα ονομαστήριά του. Με γραπτή ανακοίνωση του καλούσε, όσους επιθυμούσαν, να κάνουν εισφορά για τις ανάγκες του κοινωνικού έργου της Μητροπόλεως.

Το μεσημέρι ο Πανιερώτατος παρέθεσε επίσημο γεύμα, στις νέες εγκαταστάσεις της Μητροπόλεως στην κοινότητα Επισκοπιού. Σ’ αυτό συμμετείχαν οι Μητροπολίτες Κιτίου, Λεμεσού, Κύκκου και Βόστρων, οι Επίσκοποι Αρσινόης και Αμαθούντος, ο Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς, οι πολιτικές, αστυνομικές και στρατιωτικές αρχές της περιοχής, καθηγητές, εκπρόσωποι τοπικών φορέων και συλλόγων, κληρικοί και συνεργάτες της Μητροπόλεως.

Κατά την διάρκεια του γεύματος προσήλθε για να ευχηθεί στον εορτάζοντα Μητροπολίτη και να παρακαθίσει στο γεύμα με τους υπόλοιπους προσκεκλημένους και η σύζυγος του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Άντρη Αναστασιάδου.

Λουκάς Α. Παναγιώτου

Λαμπρός εορτασμός Γενεσίου της Θεοτόκου στην Αγία Νάπα

Στις 8 Σεπτεμβρίου, ημέρα γεννήσεως της Θεοτόκου, πανηγυρίζει η Εκκλησία Παναγίας Αγίας Νάπας. Φέτος τελέστηκε μέγας αρχιερατικός εσπερινός το Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2013, χοροστατούντος του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Κωνσταντίας και Αμμοχώστου κ. Βασιλείου. Την Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου 2013 ο Πανιερώτατος προΐστατο της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας και κήρυξε το θείο λόγο.

Το Μοναστήρι της Αγίας Νάπας βρίσκεται στο ομώνυμο χωριό της επαρχίας Αμμοχώστου. Το όνομα «Αγία Νάπα» σημαίνει άγιο δάσος. Η περιοχή πήρε την ονομασία της από την “Εικόνα της Παναγίας της Νάπης”, δηλαδή της Αγίας του Δάσους, και για συντομία ονομάστηκε “Αγία Νάπα”. 

Πότε ιδρύθηκε αρχικά το Μοναστήρι δεν γνωρίζουμε. Η σπηλιά, ο κρυψώνας και το πηγάδι μαρτυρούν την εκεί διαβίωση χριστιανικής κοινότητας από τα βυζαντινά χρόνια. Το όνομα «Αγία Νάπα» έχει δοθεί στο μέρος, πριν από το 1366. Το Μοναστήρι πάντως, όπως σώζεται σήμερα, είναι κτίσμα του 15ου αιώνα, όταν η Κύπρος ήταν υπό Ενετική κυριαρχία. 

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, στη σπηλιά, η οποία έχει γίνει εκκλησία, βρέθηκε από κάποιο κυνηγό η θαυματουργός εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου. Ο σκύλος του κυνηγού πρώτος αντίκρισε την ολόφεγγη εικόνα, και μπροστά στη θέα της άρχισε να γαβγίζει επίμονα, καλώντας τον κύριό του. Στο άκουσμα της ανεύρεσης της εικόνας, πλήθος πιστών άρχισε να επισκέπτεται τον ιερό χώρο του σπηλαίου. Η εικόνα είχε μάλλον τοποθετηθεί στο σπήλαιο κατά την περίοδο της εικονομαχίας (7ος-8ος αι.), και έτσι διασώθηκε. Τον 14ο αιώνα το σπήλαιο κτίστηκε κατά το υπόλοιπο ήμισυ και έγινε ναός. 

Μια άλλη παράδοση αναφέρει πως στο μέρος αυτό κατέφυγε από πείσμα και η κόρη αριστοκρατικής Ενετικής οικογένειας, εξαιτίας της άρνησης των δικών της να επιτρέψουν τον γάμο της με κάποιο μη αριστοκράτη. Γύρω στο 1500, λέγεται πως η πλούσια Ενετή έκτισε με δικά της έξοδα την εκκλησία, τα κελιά και ένα αλευρόμυλο. (Ο ελιόμυλος εγκαταστάθηκε στο μοναστήρι μάλλον κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας). Δημιουργήθηκε λοιπόν σιγά-σιγά ένα γυναικείο μοναστήρι και λατινικό παρεκκλήσι. Ως λατινικό παρεκκλήσι λειτούργησε το δεξιό κλίτος του ναού αμέσως μετά την είσοδο. Η τεράστια συκομωρέα του μοναστηριού, η οποία βρίσκεται δίπλα από τη δεξαμενή, λέγεται πως έχει φυτευτεί από την Ενετή γυναίκα. 

Όταν πλησίασε ο θάνατός της, έκτισε το πέτρινο θολωτό μνημείο. Μέσα σ’ αυτό, δίπλα από την δροσιά της φιάλης, ήθελε να ταφεί. 

Στη βόρεια πλευρά της αυλής υπάρχει κρήνη με μορφή κεφαλής αγριόχοιρου. Πάνω από αυτήν στέκεται το διώροφο κτίριο, στο οποίο διέμενε αρχικά η Ενετή κόρη. 

Στο λόφο δυτικά της εκκλησίας υπάρχει αρχαίο εκκλησάκι στη θέση, σύμφωνα με την παράδοση, όπου η Παναγία ξάπλωσε να ξεκουραστεί. 

Το 1571, η Κύπρος περνά υπό την Οθωμανική κυριαρχία. Το μοναστήρι ευτυχώς δεν καταστράφηκε, όπως άλλα μοναστήρια και εκκλησίες. Η περιγραφή του Pietro della Valle, κατά το έτος 1625, αντιστοιχεί πλήρως στη σημερινή κατάσταση του μοναστηριού. Από τον ίδιο περιηγητή πληροφορούμαστε ότι τότε η Αγία Νάπα ήταν γυναικείο μοναστήρι. Η μονή διέθετε πολύ μεγάλη κτηματική περιουσία. 

Το μοναστήρι μετατράπηκε σε ανδρικό λίγο πριν το 1668. Για άγνωστο λόγο, από το 1758 και εξής, δεν διέθετε πια μόνιμους μοναχούς. 

Το Μοναστήρι βρισκόταν σε ακατοίκητη περιοχή. Περί τα μέσα του 18ου αιώνα, κτίστηκε το πρώτο σπίτι στο χωριό. Πρώτοι οικιστές του χωριού υπήρξαν κάποιοι Θεσσαλονικείς, οι οποίοι εγκατέλειψαν την πατρίδα τους λόγω επιδημίας πανώλους.

Δύο δεκαετίες αργότερα, το έτος 1813, σύμφωνα με ευδιάκριτη ακόμη επιγραφή, η Μονή επισκευάστηκε. Δεν διέθετε όμως οργανωμένη μοναστική κοινότητα, και τα κτήματα του Μοναστηριού ενοικιάζονταν σε γεωργούς της γύρω περιοχής. Οι εγκαταστάσεις του μοναστηριού χρησιμοποιούνταν για διάφορες ανάγκες της κοινότητας. 

Μετά το 1878, όταν η Κύπρος περνά υπό Βρετανική κυριαρχία, δεν υπάρχουν μοναχοί στο Μοναστήρι. Η εκκλησία του Μοναστηριού ήταν βέβαια ο ενοριακός ναός του χωριού. Το 1950 χρειάστηκε να γίνει μεγάλη επισκευή, για να διατηρηθούν τα ιστορικά κτίσματα. 

Επί Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ το μοναστήρι προτείνεται ως το καταλληλότερο, για να καταστεί Οικουμενικό Κέντρο Διασκέψεων. Από το 1978 μέχρι το 2006 το Μοναστήρι αποτελούσε χώρο συνάντησης των Χριστιανικών Εκκλησιών της Μέσης Ανατολής.

Μετά την ανασύσταση της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας Αμμοχώστου (2007), το Μοναστήρι περιήλθε υπό την διοίκηση της Μητρόπολης και με πρωτοβουλία του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Κωνσταντίας κ. Βασιλείου ιδρύθηκε η Πολιτιστική Ακαδημία «Άγιος Επιφάνιος» με έδρα την Ιερά Μονή. Η Ακαδημία αυτή ως έργο της έχει την ανάπτυξη θεολογικών και ιστορικών μελετών όπως και την διοργάνωση συνεδρίων και εκδηλώσεων. Εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της Μονής θα λειτουργεί επίσης και μουσείο. 

Η πληθυσμιακή αύξηση του χωριού, επέβαλε την ανέγερση νέας εκκλησίας το 1990. Ο νέος ναός, κτισμένος στα νοτιοδυτικά της μονής, αφιερώθηκε κι αυτός στην Παναγία. Αμφότεροι οι ναοί πανηγυρίζουν στις 8 Σεπτεμβρίου, ημέρα εορτής του Γενεσίου της Θεοτόκου. 

Στη χάρη της Παναγίας καταφθάνουν καθημερινώς για να προσκυνήσουν πολλές δύστοκες και άτεκνες γυναίκες, και για να ζωστούν τη γονοποιούσα, θαυματουργό ζώνη της Αγίας Νάπας. Το μοναστήρι αποτελεί ιδιαίτερα κατανυκτικό μέρος, όπου μπορεί κανείς να βρει παρηγοριά και θεία αρωγή. Η γλυκύτατη μητέρα μας ανοίγει καθημερινά την αγκάλη της, τόσο μεγάλη και θερμή, ώστε να χωρέσει ο κάθε απελπισμένος και ταλαίπωρος. Πρεσβεύει με τις τελεσφόρες ικεσίες της για τη σωτηρία των ψυχών μας.

Πηγή: Ιστοσελίδα Εκκλησίας Παναγίας Αγίας Νάπας

Ονομαστήρια Μητροπολίτη Κυρηνείας Χρυσοστόμου

Την Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου, η Εκκλησία μας πέρα από την εορτή του Γενεθλίου της Υπεραγίας Θεοτόκου, τίμησε και την μνήμη των εν Μικρά Ασία κατά την Μικρασιατική καταστροφή μαρτυρησάντων, εν οις και ο ιερομάρτυς Χρυσόστομος Σμύρνης. Κατά την ημέρα αυτή εόρτασε τα σεπτά ονομαστήριά του ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Κυρηνείας κ. Χρυσόστομος στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Αποστόλου Βαρνάβα στην Κοκκινοτριμιθιά.

Στον πανηγυρικό Εσπερινό της παραμονής χοροστάτησε ο εορτάζων Ποιμενάρχης, συμπαραστατούμενος από τους ιερείς και διακόνους της Ιεράς Μητροπόλεως Κυρηνείας, ενώ έψαλαν κατανυκτικά οι Ιεροψάλτες της Μητροπόλεως.

Στον σύντομο λόγο του, ο Πανιερώτατος αναφέρθηκε στο πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου, η οποία έγινε το Μέγα δοχείο της χάριτος και δέχτηκε μέσα της, όταν ήλθε η ώρα του Ευαγγελισμού, τον Υιό του Θεού τον Μονογενή, μας λύτρωσε από την απώλεια και προσφέροντας μας την αιώνια ζωή.

Στην συνέχεια, ο Μητροπολίτης Κυρηνείας, μίλησε για το εφήμερο της παρούσης ζωής λέγοντας: «Η ζωή μας σ’ αυτό το τόπο είναι πολύ σύντομη. Είμαστε περιορισμένοι σε χρόνο και σε τόπο. Έχουμε ημερομηνία λήξης. Γεννιόμαστε και πεθαίνουμε. Το διάστημα αυτό, το οποίο μας χαρίζει ο Άγιος Θεός επί της γης υπάρχουν διάφοροι τρόποι να το ζήσουμε. Ένας απ’ αυτούς είναι ο τρόπος της αγάπης. Της αγάπης της οποίας ο Θεός ο ίδιος μας έδειξε, όταν ήλθε κάτω στην γη και έγινε άνθρωπος. Αγάπη, η οποία, όπως λέγει και ο Απόστολος Παύλος, «οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς», αλλά προσφέρεται προς τους άλλους. Αγάπη, η οποία δεν είναι εγωιστική, αλλά θυσιάζεται για τους άλλους. Αγάπη, η οποία «οὐ περπερεύεται, οὐ φυσιοῦται, οὐκ ἀσχημονεῖ», αλλά είναι αγάπη η οποία συγχωρεί και χωρίς διάκριση δίδεται προς τον άλλο άνθρωπο, προς τον συνάνθρωπο».

«Αυτή την αγάπη είναι δύσκολο να την ζήσουμε, όμως  «τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ Θεῷ ἐστιν». Ό,τι δυσκολευόμαστε εμείς οι άνθρωποι πρέπει να προσφεύγουμε προς τον Θεό και να του το ζητούμε και να τον παρακαλούμε. Σίγουρα ο Θεός γνωρίζει ποιοι είμαστε, ξέρει τον καθένα από μας, δεν περιμένει να κάνουμε θαύματα. Τι περιμένει από μας; Να τον παρακαλούμε και να του ζητούμε να έρχεται ως φίλος και να τον φιλοξενούμε μέσα μας. Όταν τον αφήσουμε να μπει στις καρδιές μας τότε γνωρίζει πολύ καλά, η χάρη Του, πόσο όμορφα θα πραγματοποιήσει και θα μιλήσει μέσα μας και θα φανερώσει και έξω, όλα αυτά τα θαυμαστά και θαυμάσια Του», συμπλήρωσε.

«Τέτοια αγάπη έχουν οι άγιοι. Τέτοια αγάπη έχουν οι άνθρωποι που αγωνίζονται. Τέτοια αγάπη έχουν οι άνθρωποι που θυσιάζονται και για τον εαυτό τους, αλλά και για την πατρίδα τους», πρόσθεσε.

«Δεν είναι τυχαίο που επιλέξαμε να γιορτάζουμε τα ονομαστήρια μας τιμώντας την μνήμη ενός αγίου μητροπολίτη, ο οποίος το 1922 έμελλε να θυσιάσει τον εαυτό του για τον Θεό, αλλά και για τον τόπο του», επεσήμανε, ο Κυρηνείας Χρυσόστομος, για να κάνει ακολούθως εκτενή αναφορά στη ζωή και το μαρτύριο του Αγίου Χρυσοστόμου επισκόπου Σμύρνης.

Τέλος ο Πανιερώτατος, ευχήθηκε σε όλους «κάθε ευλογία από τον Θεό και η Παναγία Μητέρα Του, της οποίας την Γέννηση γιορτάζουμε, να είναι αυτό το φωτεινό αστέρι στο στερέωμα του ουρανού, που θα μας καθοδηγεί πάντοτε εις πάσαν πίστιν και αλήθεια και εις τον Μονογενή της Υιό και Σωτήρα και Λυτρωτή των ψυχών ημών. Η δε Αγία Τριάς ευλογεί και αγιάζει πάντας υμάς εν ειρήνη και ομονοία πάντοτε. Να είστε καλά. Χρόνια πολλά και σε σας και να ενώνουμε τις προσευχές μας με τις ταπεινές ευχές και προσευχές του Μητροπολίτη Κυρηνείας, ο Θεός να μας επιτρέψει να επιστρέψουμε πίσω στα αγαπημένα χωριά και στις πόλεις μας. Εμείς οι Κερυνειώτες στην Κερύνεια μας, αλλά και ο κάθε άνθρωπος στον τόπο του και εκεί να γιορτάσουμε επίσης και να δοξολογήσουμε και τον Θεό και τους αγίους μας».

Την κυριώνυμη ημέρα τελέσθηκε Αρχιερατικό Συλλείτουργο από τους Πανιερωτάτους Μητροπολίτες Κυρηνείας κ. Χρυσόστομο, Κιτίου κ. Χρυσόστομο, Λεμεσού κ. Αθανάσιο και Ταμασού και Ορεινής κ. Ησαΐα.

Λουκάς Α. Παναγιώτου