«Ευχαριστώ τον Θεό που μου έδωσε την νίκη σήμερα»

Συγκλόνισε το Ολυμπιακό στάδιο του Λονδίνου η χρυσή Ολυμπιονίκης στην κούρσα των 5.000 μέτρων Μεσέρετ Ντεφάρ  με την εκπληκτική της κούρσα στα τελευταία μέτρα, αλλά και με την επίσης συγκλονιστική ενέργεια της, μετά τον τερματισμό και την νίκη της να εμφανίζει, βγάζοντας από τον κόρφο της, μια εικόνα της Παναγίας της Βρεφοκρατούσας και να την ασπάζεται με λυγμούς. 

 Μετά το καμπανάκι, άφησε πίσω τη συμπατριώτισσά της Τιρουνές Ντιμπάμπα, κι έφυγε προς τον τερματισμό. Ήταν η πρώτη με χρόνο 15:04:25. Και μετά έκλαψε. Έβγαλε την εικόνα της Παναγίας και την έδειχνε σε ολόκληρο το γήπεδο που την χειροκροτούσε. Για να δείξει από που άντλησε τη δύναμή της. Είχε επιστρέψει εκεί που ανήκε. Στην κορυφή.

«Ευχαριστώ τον Θεό που μου έδωσε την νίκη σήμερα. Είμαι πολύ χαρούμενη, είναι μια μεγάλη μέρα για μένα», δηλώνει.

Τα δικά μας σχόλια είναι απλά περιττά.

Σας μεταφέρουμε απλά ένα πολύ όμορφο σχόλιο από την ιστοσελίδα ethiopianreview.

«Virgin Mary ‘crosses the finish line’ with Olympic gold runner».

Λουκάς Α. Παναγιώτου

Λιτάνευση θαυματουργής εικόνας Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας

Με κάθε λαμπρότητα πραγματοποιήθηκε και φέτος η λιτάνευση της ιεράς και θαυματουργής εικόνας της Παναγίας της Χρυσοσπηλιώτισσας, από την εκκλησία του Αγίου Νικολάου της κοινότητας Δευτεράς προς το ομώνυμο σπήλαιο όπου ανευρέθη, για τη γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Πριν από την εκφορά της εικόνας εψάλλει η ακολουθία του εσπερινού, χοροστατούντος του Μητροπολιτου Ταμασού και Ορεινής Ησαϊου, ο οποίος σε σύντομη ομιλία του αναφέρθηκε στο ιστορικό της ευρέσεως της εικόνος τονίζοντας ότι «η εικόνα της Παναγίας της Χρυσοσπηλιώτισσας και το προσκύνημα του ιερού σπηλαίου της Παναγίας αποτελεί μεγάλο καύχημα για την κοινότητα της Δευτεράς αλλά και για όλη την Μητρόπολη Ταμασού και Ορεινής».

Ο Πανιερώτατος επικέντρωσε την ομιλία του στο πρόσωπο της Κυρίας Θεοτόκου υπογραμμίζοντας ότι «η Παναγία είναι το ασφαλές καταφύγιο των Χριστιανών, η Μάνα, η προστάτιδα και η μεσίτρια ενώπιον του θρόνου του Θεού και ο απάνεμος λιμένας στις δυσκολίες του παρόντος βίου».

Μετά το τέλος της εσπερινής ακολουθίας, έλαβε χώρα η λιτανεία της ιεράς εικόνος στους δρόμους της κοινότητος Δευτεράς και η οποία κατέληξε στο ιερό σπήλαιο της Παναγίας. Την εικόνα συνόδευσε ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Ταμασού, ο ιερός κλήρος και πλήθος πιστών, ενώ κατά τη διάρκεια της λιτανείας παιάνιζε η Φιλαρμονική της Ιεράς Μητρόπολης Ταμασού και Ορεινής.

Αμέσως μετά την άφιξη της εικόνος στο ιερό σπήλαιο της εψάλλει ο ειδικός Παρακλητικός Κανόνας και το απολυτίκιο της Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας, τα οποία συνέταξε ο Αγιορείτης υμνογράφος Ιερομόναχος Αθανάσιος Σιμωνοπετρίτης ύστερα από παράκληση του προϊσταμένου της κοινότητος και του ιερού προσκυνήματος πατρός Χαράλαμπου Νικολαϊδη.

Αξίζει να σημειωθεί πως πέραν των 50 χιλιάδων πιστών σπεύδουν κάθε χρόνο για να προσκυνήσουν και να ζητήσουν την βοήθειά της Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας και το σεπτό εικόνισμα της παραμένει στο ιερό σπήλαιο μέχρι και τις 16 Αυγούστου για να  επιστραφεί ακολούθως στον ναό του Αγίου Νικολάου όπου φυλάσσεται.

Λουκάς Α. Παναγιώτου

8 Αυγούστου 2012

Συγχαρητήρια Αρχιεπισκόπου στον Κοντίδη και τους Κύπριους αθλητές

ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΑΥΛΟ ΚΟΝΤΙΔΗ

Η Α. Μ. ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ.κ. Χρυσόστομος πληροφορηθείς τη λαμπρή νίκη του Παύλου Κοντίδη στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου, καθώς και τις φιλότιμες προσπάθειες όλων των αθλητών μας, απέστειλε την ακόλουθη συγχαρητήριο επιστολή προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής, κ. Ουράνιο Ιωαννίδη και τον Ολυμπιονίκη κ. Παύλο Κοντίδη. 

«Με αισθήματα περηφάνιας, χαράς και τιμής παρακολουθούμε, ως Εκκλησία Κύπρου, από τής ενάρξεως των Ολυμπιακών Αγώνων τις φιλότιμες προσπάθειες των αθλητών μας να τιμήσουν τους εαυτούς τους και τη μικρή μας πατρίδα, που τόσο επάξια εκπροσωπούν.

Όπως σ’ όλους τους αγώνες της ζωής, έτσι και στους ολυμπιακούς, σημασία δεν έχει τόσο η νίκη  αυτή καθ’ εαυτή όσο το πνεύμα τής αγωνιστικότητας και η όλη προσπάθεια για τη νίκη. Γι’ αυτό και επαινούμε από τα βάθη τής ψυχής μας όλους μας τους αθλητές που προσέφεραν με όλες τους τις δυνάμεις τον καλύτερο εαυτό τους για να τιμήσουν την Πατρίδα μας. Απέδειξαν ότι η αρχαία προτροπή των φιλοσοφημένων προπατόρων μας   «ΟΥ ΤΟ ΝΙΚΑΝ ΑΛΛΑ ΤΟ ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ» έχει μείζονα αξία.

Βεβαίως περιχαρείς παρακολουθήσαμε και τη λαμπρή νίκη του Παύλου Κοντίδη, τον οποίο  ενθέρμως συγχαίρουμε και τού ευχόμαστε από τα βάθη τής ψυχής μας να συνεχίσει με το ίδιο αγωνιστικό σθένος, ώστε στους επόμενους Ολυμπιακούς να χαρίσει στην  Πατρίδα μας το χρυσό μετάλλιο των Ολυμπιακών. Η επιτυχία αυτή θα είναι και για τον ίδιο, και για τους Γονείς του και για την Πατρίδα μας ένα έπαθλο τιμής και ένα λαμπρότατο παράδειγμα για μίμηση.

Συγχαίροντες  όλους τους Φορείς των αθλητικών μας θεσμών και όλους τους αθλητές  μας εκφράζω τις διάπυρες ευχές μου όπως συνεχίσουν με ακόμη περισσότερο αθλητικό σθένος και πίστη τις προπονήσεις τους για μεγαλύτερες επιτυχίες.

Μετ΄ευχών εγκαρδίων
† Ο Κύπρου Χρυσόστομος

Εν τη Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου,

Τη 7η Αυγούστου 2012».

Ύμνος στην Παναγία της Κύπρου

Στην αγγελόκτιστη εκκλησιά σου, ώ Παναγία Αγγελόκτιστη,

με τα ψηφιδωτά σου,

ο Αράπης κι' αν σε τόξεψε κι' έσταξε το αίμα ποταμός

από τα γόνατά σου,

Την εύκαρπη τη μήτρα σου ανυμνούνε Αρχάγγελοι,

αχεροποίητη εικόνα εικόνα.

Κι' ώ Παναγία των Ασταθιών, Σαρακηνοί κι' αν τρύπησαν

στο συντιμμένο αγώνα

τα μάτια σου, του ελέους πηγή, των Σεραφείμ στεφάνωμα

στην κόμη σου ανατέλλει.

Κι' ώ Σαϊτιώτισσα κυρά, τον δράκο κατανίκησες

στα πύρινά σου βέλη.

Γαλόκτιστή μου Παναγία, κτισμένη με τα γάλατα,

και μες το δρυ κλεισμένη,

αθώρητη κι' απείρακτη απ' τα βλέμματα τ' αλλόθρησκου,

αγγελοφυλαγμένη,

Θεόνυμφη Θεοσκέπαστη - της Ομορφιάς κυρά,

διάδημα του κάλλους,

κι' αν Παναγιά Αφροδίτισσα κι' αν της Αγάπης Παναγιά,

φως σωστικό στους σάλους.

Κι' αν Θρηνωδούσα, σκήνωμα της συμπόνιας ευρύχωρο,

του οίκου χρυσή λυχνία.

Στο Κάστρο Λιμενιώτισσα, των ναυτικών διάσωσμα

στην τρικυμία.

Νεροφορούσα αρχόντισσα, που των εφτά ουρανών

ανοίγεις την κερήθρα

να τρέξη τ' άφθονο, κι' Απογυριστική

του πειρασμού τα ρείθρα.

Χρυσορογιάτισσα κυρά, Γαλακτική μου αφέντισσα

ή Χρυσογαλακτούσα,

τους ποταμούς του γάλακτος ανθίζεις μέσα στους μαστούς,

Χρυσελεούσα.

Φωτολαμπούσα, που ευτυχείς μάτια τυφλά στο φως,

φως πορφυρό κλημάτου,

αχτίδα του ήλιου που βοηθά στη γέννα, ώ Παναγιά

παρθένα του Γεννάτου.

Στο μαύρο πύρωμα χρυσό βοτάνι, Σφαλαγγιώτισσα,

τ΄Άρακα Παναγία,

που σταματάς την πύρεξη κι' εσύ της Αμασγού

των κοπαδιών γιατρεία.

Χρυσαιματούσα, που σφαλάς της φλέβας τους κρουνούς

κι' η χάντρα δε ροδίζει

απ' της γυναίκας την πηγή, κι' ώ Θεοτόκε του Καρμιού,

το δέρμα που γεμίζει

Σπειριά, γεμάτα το έμπυος και πονηρές σκισμές

γρυσογητεύεις,

και των ματιών την πόνηση, φωτίστρα μου Διορίτισσα,

μ' αγιάσματα γιατρεύεις.

Παντάνασσα, Αψιθιώτισσα και Χρυσοκουλουργιώτισσα

και Θελετροφυλάκτρα,

Κυπαρισσιώτισσα, Ιαματική κι' εσύ Χρυσοπαντάνασσα

Κυκκώτισσα φυλάκτρα.

Τί κι' αν αχεροποίητη, κι αν του Κορνάρου αμάραντος

βλαστός θεϊκού κλημάτου,

κι' αν πολυθρύλητη έμπνευση τ' Αποστόλου Λουκά,

κι' αν άγνωστου ονομάτου,

Είσαι καλοΐσκιωτη αδελφή, μάνα πνευματική,

κερήθρα θυγατέρα,

πρεσβεία για τον Παράδεισο στην σκλαβωμένη γη

κι' αυγή στη μέρα,

που λέει για εύπορους καιρούς και για λειβάδια μέλισσες

μύρο νοερό γιομάτα,

και στέφανα αχειρόπλοκα και προστασίες πανύμνητες,

ώ νύφη Αγγελομάτα.

Κύπρος Χρυσάνθης

O Μακάριος θα απέσυρε την παραχώρηση της Ομοσπονδίας

Κύπρου Χρυσόστομος:

«Αν ζούσε ο Μακάριος θα απέσυρε την παραχώρηση της Ομοσπονδίας»

Στην ιδιότυπη διελκυστίνδα που έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες ημέρες στην Κύπρο σε σχέση με το αν ο Εθνάρχης Μακάριος απεδέχθη ή όχι την «διζωνική ομοσπονδία» παρενέβει με σημερινές δηλώσεις του και ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος.

Το όλο θέμα προέκυψε ύστερα από όσα τόνισε ο Πρόεδρος Χριστόφιας στην ομιλία του, στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη γετέτειρα του Μακαρίου Παναγιά την Παρασκευή 3 Αυγούστου και τα οποία χαρακτηρίστηκαν από τα κόμματα του κέντρου ως «παραμόρφωση της αλήθειας και αλλοίωση της ιστορικής πραγματικότητας».

Ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Κύπρου τονίζει ότι ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ουδέποτε απεδέχθη την ορολογία της «διζωνικής» ομοσπονδίας, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «άλλη είναι η ομοσπονδία του Μακαρίου και άλλη είναι η ομοσπονδία που διαπραγματεύτηκαν οι εκάστοτε κυβερνήσεις». Παράλληλα προχωρά ένα βήμα παραπέρα για να υπογραμμίσει ότι δεν υπάρχει «καμία σχέση εκείνων που επεθύμει ο Μακάριος με αυτό που συζητούν σήμερα».

Ο Αρχιεπίσκοπος επικαλούμενος την τελευταία ομιλία του Εθνάρχη Μακαρίου στις 20 Ιουλίου 1977, στον Προμαχώνα στην Λευκωσία, όπου είχε διαβλέψει την Τούρκικη αδιαλλαξία και την συμπεριφορά της Άγκυρας, επεσήμανε ότι «αν ο Μακάριος ζούσε ακόμα λίγο καιρό, όχι χρόνια πολλά, την ομοσπονδία θα την έπαιρνε πίσω. Θα απέσυρε την παραχώρηση της Ομοσπονδίας που αποδέχθηκε».

«Με βάση τη συμφωνία κορυφής του 1977, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος επεδίωκε την ελεύθερη εγκατάσταση, διακίνηση και το δικαίωμα περιουσίας σε όλη την επικράτεια», δήλωσε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, αμέσως μετά το πέρας του μνημοσύνου των ηρώων της κοινότητας Στατός – Άγιος Φώτιος, στο οποίο προέστη.

Ανέφερε ακόμη ότι «τότε δεν υπήρχαν έποικοι και ο Μακάριος ποτέ δεν μίλησε για διπεριφερειακή ομοσπονδία. Η Ομοσπονδία που συμφώνησε ο Μακάριος ήταν δικοινοτική, όπως έλεγε και δημόσια ο ίδιος προτιμούσε μια πολυπεριφερειακή Ομοσπονδία. Καμία σχέση δεν έχει εκείνο που επιθυμούσε ο Μακάριος με αυτό που συζητούν σήμερα».

Ο Μακαριώτατος πρόσθεσε τέλος «αν ζούσε σήμερα ο Μακάριος, η συμβουλή που θα έδινε θα ήταν η Κύπρος να είναι όπως οι άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επανατοποθετώντας το Κυπριακό ως θέμα εισβολής και κατοχής. Θα πρέπει να δοθεί το μήνυμα της σωστής λύσης, ότι δηλαδή η Ελληνοκυπριακή πλευρά δεν ζητά τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από την εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών. Δεν ζητούμε τίποτα περισσότερο από τα σπίτια μας και τους τάφους των προγόνων μας» κατέληξε.

Λουκάς Α. Παναγιώτου

Θεομητοροσκέπαστη Κύπρος

«Σήμερα, όλη η Ελλάδα μοσχοβολά από το ευωδέστατο σκήνωμα της Παναγίας, που είναι η μητέρα των ορφανεμένων, η ελπίδα των απελπισμένων, η χαρά των θλιμμένων, το ραβδί των τυφλών, η άγκυρα των θαλασσοδαρμένων. Κι απ’ άκρη σε άκρη της Ελλάδας, στις πολιτείες, στα χωριά, στα μοναστήρια και στις σκήτες, απάνω στα δασωμένα βουνά, στα λαγκάδια, στις σπηλιές, στα γαλανά τα κύματα που δροσοαφρίζουνε από τον πελαγίσιον αγέρα, στα νησιά και στα ρημόνησα, στους κάβους, παντού αντιλαλεί η υμνολογία που ψέλνουνε οι ψαλτάδες για την ταπεινή βασίλισσα που κοιμήθηκε».

Με αυτά τα χαρακτηριστικά λόγια ο μακαριστός και ευσεβέστατος Φώτης Κόντογλου περιγράφει γλαφυρότατα αυτό που όλοι οι Έλληνες, όλοι οι όπου γης Ρωμιοί βιώνουμε κατά το μήνα Αύγουστο και ειδικότερα με τη μεγάλη γιορτή της Κοιμήσεως, η οποία δεσπόζει καταμεσής του.

Οι πατέρες μας, οι πρόγονοί μας και η Παράδοσή μας, έχουν αφήσει σε μας ως πολύτιμη παρακαταθήκη την τιμή στο πρόσωπο της Κυρίας των Αγγέλων, μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού. Γιορτάζουμε, πανηγυρίζουμε το Θεομητορικό Πάσχα, το «Πάσχα του καλοκαιριού», όπως ονομάζεται το Δεκαπενταύγουστο.

Η κατεξοχήν αυτή γιορτή της Παναγίας «δεν είναι γιορτή θανάτου, είναι γιορτή χαράς και θρίαμβος, γιατί αυτή που κοιμήθηκε είναι η Μητέρα της Ζωής». Για το μέγα τούτο γεγονός πανηγυρίζουμε χαρούμενα σε πόλεις και σε χωριά, όπου η ευσέβεια του χριστώνυμου λαού μας έστησε «στης Παναγιάς τη Χάρη, προσκυνητάρια κι εκκλησιές και λαύρες και ξωκλήσια», όπως θα έλεγε ο ποιητής.

Η θέση που έχει η Παναγία στην καθημερινή μας ζωή είναι, σε όλους μας, γνωστή. Σε κάθε δύσκολη στιγμή μας, πιστοί και άπιστοι, αυθόρμητα, επικαλούμαστε το όνομά της. Ταυτόχρονα, η Δέσποινα του Κόσμου, ευλόγησε όλως ιδιαιτέρως το ευσεβές Γένος μας. Στάθηκε δίπλα μας σε πάμπολλες, ιστορικά, δύσκολες αλλά και χαρούμενες στιγμές. Γι' αυτό και ο λαός μας τη θεωρεί προστάτιδα και καταφυγή στις δυσκολίες μας.

Εξαιτίας, λοιπόν, αυτής της θέσης που έχει στη ζωή μας, είναι φυσικό και ένας μεγάλος αριθμός από Εκκλησίες και Μοναστήρια να είναι αφιερωμένα προς τιμή της και να βρίσκονται κάτω από τη σκέπη και την προστασία Της. Η μικρή μας πατρίδα δεν θα μπορούσε σίγουρα να αποτελεί την εξαίρεση σ’ αυτή την πραγματικότητα.

Η Κύπρος έχει χαρακτηρισθεί εύστοχα ως η νήσος των Αγίων, όμως κάλλιστα θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί και το νησί της Παναγίας και τούτο γιατί ιδιαίτερα και πολύ τιμάται εδώ και χρόνια, εδώ και αιώνες η Μητέρα του Κυρίου.

Αιτία της τιμής αυτής είναι η μεγάλη πίστη του λαού μας και η πληθώρα των παραδόσεων που αποδεικνύουν την αγάπη την Μητέρας του Θεανθρώπου για την Κύπρο, αλλά και η προς Αυτήν ανταπόδοση των Κυπρίων. Για το θέμα αυτό ο Ν.Γ. Κυριαζής, σε μελέτη του το 1950 με τίτλο «Επωνυμίαι της Παναγίας» υποστηρίζει ότι στην Κύπρο συναντάμε 242 επωνύμια της Παναγίας και αυτό συνάγεται, όπως αναφέρει, από ισάριθμες επωνυμίες ναών ή μοναστηριών που ήταν αφιερωμένες στην χάρη Της.

Τα πιο σημαντικά μοναστήρια μας, τα βασιλομονάστηρα του Κύκκου και του Μαχαιρά, η Τροοδίτισσα, η Χρυσορρογιάτισσα, η Αμασγού, η Αμιρού είναι αφιερωμένα στην Αειπάρθενο. Πολλές, επίσης, είναι οι μονές οι οποίες λειτουργούσαν σε παλαιότερες εποχές και διαλύθηκαν στην πορεία των χρόνων, όπως π.χ. η Αγία Νάπα, τα μοναστήρια του Άρακος, της Ασίνου, από τα οποία διασώζονται οι ναοί τους, της Αψιθιώτισσας και της Μελανδρίνας στα κατεχόμενα, της Παλλουριώτισσας, της Αμιρούς, του Μεγάλου Αγρού, των Καθάρων, της Φανερωμένης, της Κανακαριάς, της Λειβαδιώτισσας, της Ζαλατζιώτισσας, της Σφαλατζιώτισσας, της Ιαματικής, της Ποδίθου, της Παναγιάς των Ελιακών και τόσα άλλα.

Εκτός βέβαια από τα πάμπολλα μοναστήρια μας που είναι αφιερωμένα στη Θεοτόκο, υπάρχει και ένας εξαιρετικά μεγάλος αριθμός εκκλησιών και εξωκκλησιών σ’ όλη την Κύπρο, όπως για παράδειγμα του Μουτουλλά και της Ποδίθου, εκκλησιές αρχαία μνημεία, οι οποίες ανήκουν πλέον στην Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά.

Τεράστιος είναι και ο αριθμός των παραδόσεων και των θρύλων που σχετίζονται με την Παναγία και το νησί μας και αναφέρονται σε μοναστήρια, εκκλησίες ή και ιερές εικόνες της.

Η ευσέβεια του λαού μας μιλά για τέσσερεις συνολικά εικόνες, έργα του Αποστόλου Λουκά, οι οποίες μεταφέρθηκαν στην Κύπρο από φυγάδες μοναχούς επί της εικονομαχίας και τοποθετήθηκαν σε ισάριθμα μοναστήρια, τα οποία ιδρύθηκαν στο νησί, όπως π.χ. εκείνο του Μεγάλου Αγρού, της Παναγίας του Άρακα, του Μαχαιρά, της Παναγίας της Τροοδίτισσας. Με ιερές εικόνες της Παναγίας που έφθασαν στον τόπο μας με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σχετίζεται και η ίδρυση των μοναστηριών της Παναγίας του Κύκκου και της Παναγίας της Χρυσορρογιάτισσας.

Στην Κύπρο, εκτός από τα γενικά επίθετα που αποδίδονται στο άγιο όνομα της Υψηλοτέρας των Ουρανών και είναι καθιερωμένα στην Ορθοδοξία, συναντούμε και πάρα πολλά τοπικά επίθετά της.

Απ’ αυτά, άλλα προήλθαν από τις τοποθεσίες στις οποίες κτίστηκαν εκκλησίες ή μοναστήρια, όπως λ.χ. η Παναγία η Τριμικλινιώτισσα, η Ζακακιώτισσα, η Παναγία του Κάμπου, η Κανταρκώτισσα, η Καστελιώτισσα, η Καρμιώτισσα, η Σαλαμιώτισσα κλπ.

Άλλα πάλι είναι φυτώνυμα, είναι παρμένα από φυτά, όπως λόγου χάριν η Παλλουριώτισσα, η Κυπαρισιώτισσα, η Πλατανιώτισσα, η Τριμυθιώτισσα, η Αψινθιώτισσα, η Αμπελιώτισσα, η Μακεδονίτισσα, η Σταχυότισσα ή Ασταθκιότισσα στο χωριό Άγιος Θεόδωρος Λάρνακας κ.ά. Πολλά, επίσης, από τα επίθετα της προήλθαν από ιδιότητες που της απέδωσαν, όπως η Ασπροφορούσα στο Μπέλαπαις, η Αφέντρικα, η Βαστάζουσα, η Γαλακτοτροφούσα, η Θεοσκέπαστη, του Γλωσσά, η Ιαματική, η Γλυκιώτισσα, η Κυρά κλπ.

Παράλληλα, υπάρχουν και πολλά επίθετα της Παναγίας που αποτελούν συνδυασμό με πρώτο συνθετικό τη λέξη χρυσό, πράγμα που συνηθιζόταν πάρα πολύ κατά τα βυζαντινά χρόνια και ειδικότερα στα χρόνια των Κομνηνών, έτσι έχουμε τη Χρυσαλινιώτισσα, τη Χρυσορρογιάτισσα, τη Χρυσογαλακτούσα, τη Χρυσελεούσα, τη Χρυσοπολίτισσα, τη Χρυσοσπηλιώτισσα, τη Χρυσαϊφιλιώτισσα, τη Χρυσοκουρδαλιώτισσα.

Τέλος, αρκετά επίθετα προήλθαν από παραδόσεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο κτίστηκαν οι διάφορες εκκλησίες, όπως π.χ. η Αγγελόκτιστη, η Γαλόκτιστη, η Αχειροποίητος.

Σύμφωνα με μια αρχαιά τοπική παράδοση, η Θεοτόκος ήλθε στην Κύπρο μαζί με τον Ιωάννη τον Ευαγγελιστή για να επισκεφθούν τον τετραήμερο Λάζαρο, το φίλο του Χριστού, ο οποίος είχε βρεί καταφύγιο εδώ, αμέσως μετά το λιθοβολισμό του Πρωτομάρτυρα Στεφάνου και τον διωγμό που επακολούθησε και χειροτονήθηκε επίσκοπος Κιτίου από τους Αποστόλους Παύλο και Βαρνάβα.

Η παράδοση σημειώνει, μάλιστα, ότι ο Άγιος Λάζαρος ήθελε να πάει να δει τη μητέρα του Ιησού και δεν τολμούσε εξαιτίας των Ιουδαίων των Ιεροσολύμων και ήταν σε μεγάλη στενοχώρια, έτσι η Αγία Θεοτόκος ανταποκρινόμενη στην επιθυμία του έρχεται ή ίδια στη νήσο μας και του φέρνει ως δώρο το ωμοφόριο του, δηλαδή το διακριτικό άμφιο που φέρουν οι επίσκοποι, που το έφτιαξε με τα δικά της χέρια.

Αξίζει, τέλος, να αναφέρουμε ακόμη ότι σ’ ολόκληρη την Θεομητοροσκέπαστη Κύπρο υπάρχουν διηγήσεις διαφόρων εποχών για εκατοντάδες εμφανίσεις και για χιλιάδες θαύματα της Παναγίας.

Στις δύσκολες και πικρές αυτές ώρες που διέρχεται ο τόπος μας, η παρουσία για ολόκληρο τον Αύγουστο, της Μεγάλης Μάνας του Χριστού και των Χριστιανών γλυκαίνει τις ψυχές μας.

Παράλληλα, ενισχύεται η πίστης μας ότι ακόμα και σήμερα η Ελεούσα Κυρά, συνεχίζει να φρουρεί και να ευλογεί το Γένος μας αλλά και τη νήσο της. Ας την παρακαλέσουμε ποτέ να μην πάψει να μας σκέπει με τις ευχές και τις προσευχές της προς τον Υιό και Θεό μας, αλλά να είναι πάντοτε αρωγός και συμπαραστάτης στις δοκιμασίες μας.

Λουκάς Α. Παναγιώτου

Μετακομιδή λειψάνων Αποστόλου Φιλίππου

Η Εκκλησία της Κύπρου, από αρχαιοτάτων χρόνων, εορτάζει την μετακομιδή των ιερών λειψάνων του Αποστόλου Φιλίππου, με ειδική ακολουθία την 31η Ιουλίου. Την ακολουθία συνέθεσε ο πρωτοψάλτης ιερομόναχος Χρύσανθος το έτος 1757 και την εξέδωσε αργότερα στην Βενετία. Η ακολουθία αυτή διασώζεται και σε χειρόγραφο το οποίο φυλάσσεται στον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής στην Γεροσκήπου της Πάφου.

Το ιερό και σεπτό λείψανο του Απόστόλου Φιλίππου μεταφέρθηκε, μετά την άλωση του 1204 της Κωνσταντινουπόλεως από τους Φράγκους, από την Ιεράπολη της Μικράς Ασίας στην Κύπρο και φιλοξενήθηκαν σε διάφορες περιοχές της Πάφου. Για μεγαλύτερη, όμως, ασφάλεια μεταφέρθηκαν στην ενδοχώρα και συγκεκριμένα, στο χωριό Άρσος της Λεμεσού, όπου κτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός προς τιμή του Αγίου, τον οποίο εγκαινίασε ο Λατίνος γαιοκτήμονας της περιοχής, ονόματι Τζερνίζος. Αργότερα ένα μέρος των λειψάνων διανεμήθηκε για ευλογία σε διάφορα μέρη και η λειψανοθήκη με την ιερή κάρα προ του 1788 μετεφέρθει στην Ιερά Μονή του Σταυρού στο Όμοδος, η οποία ως συγκροτημένη Μονή παρείχε περισσότερη ασφάλεια στον ανεκτίμητο αυτό θησαυρό. Τη γνησιότητα της αγίας κάρας μαρτυρούν οι σφραγίδες των Βυζαντινών αυτοκρατόρων Θεοδοσίου του Μεγάλου, Ηρακλείου και άλλων.

Η εκκλησία του Αποστόλου Φιλίππου κοσμεί το κέντρο του χωριού και είναι κτίσμα του 13^ου αιώνα έτυχε όμως πολλών ανακαινήσεων κατά την πάροδο των χρόνων. Πρόκειται για ένα μεγαλοπρεπή Βυζαντινό Ναό, μοναδικό στο είδος και στις διαστάσεις του. Το τμήμα αρχαιοτήτων κήρυξε τον ναό ως Μνημείο Β΄ και βοήθησε στην αποκατάστασή του μετά από τις σοβαρές ζημιές υπέστη από το μεγάλο σεισμό του 1988.

Ο ναός στολίζεται από ένα καταπληκτικής τέχνης ξυλόγλυπτο τέμπλο του 18ου αιώνα και με τρεις σειρές φορητές εικόνες εξαιρετικής τέχνης. Στο δεξιό άκρο του τέμπλου διασώζεται η μεγάλων διαστάσεων προσκυνηματική εικόνα του Αποστόλου Φιλίππου η οποία ζωγραφίστηκε το πρώτο μισό του 13^ου αιώνα και εικονίζει τον Απόστολο φέροντα φωτοστέφανο και περιμετρικά της εικόνας, μέσα σε πλαίσιο, ιστορούνται δεκαοχτώ σκηνές από το βίο και το μαρτύριο του Αγίου με συνοδευτικές επιγραφές. Ενσωματωμένος με τον κυρίως Ναό είναι ο Ναΐσκος της Αγίας Μαριάμνης, αδελφής του Αποστόλου Φιλίππου, ο οποίος λειτουργεί σαν εικονοφυλάκιο. Η κατασκευή του καμπαναριού έγινε ανάμεσα στα έτη 1912 και 1914.

Ο ελληνομαθής και φιλόθεος Ρώσος περιηγητής Βασίλειος Γρηγόροβιτς Μπάρσκυ, σε μια επίσκεψή του κατά το έτος 1735, αναφέρει τα εξής: «Το χωριόν Άρσος ήτο αραιώς κατωκημένον, αρχικώς ως ήκουσα, ήτο πυκνοκατωκημένον και πολύ καλά γνωστόν. Υπάρχει εκεί ένας μεγάλος λιθόκτιστος Ναός προς τιμήν του Αγίου Αποστόλου Φιλίππου, οικοδομηθείς κατά την αρχαιότητα, πολύ εφθαρμένος, όμως και απεριποίητος. Εντός του Ιερού Βήματος φυλάσσονται λείψανα του Αγίου Αποστόλου Φιλίππου, υπάρχονται εκεί από αρχαίους χρόνους, αλλά παραμελημένα και χωρίς εξωτερικήν διακόσμησιν. 'Ημουν αγανακτησμένος δια την θρησκευτικήν απάθειαν των ιερέων και των λαϊκών».

Λίγο μετά το 1735 φαίνεται ότι η λειψανοθήκη της Τίμιας κάρας του Αποστόλου κλάπηκε και εξ’ αιτίας του γεγονότος αυτού ο Μητροπολίτης Πάφου, Ιωακείμ, έδωσε εντολή να μεταφερθεί αρχικά στη Μονή του Αγίου Ιωάννη στα Πέντε Λιθάρια και αργότερα στο καθολικό της Μονής του Τιμίου Σταυρού στο Όμοδος για φύλαξη και προστασία. Εκεί φυλάσσεται μέχρι σήμερα. Πρέπει να σημειωθεί πως το 1770 ο Άγιος Μητροπολίτης Πάφου Πανάρετος κατασκεύασε και αφιέρωσε στον Απόστολο Φίλιππο νέο καλλιτεχνικό κόσμημα της κάρας του.

O Απόστολος Φίλιππος πιστεύεται ότι θεραπεύει τους πόνους των αυτιών. Παράλληλα θεωρείται ότι η Αγία Κάρα ήταν καταστρεπτική για τις ακρίδες. Γι’ αυτό σε περιόδους επιδρομής ακρίδων πραγματοποιούσαν λιτανείες στις πληγείσες περιοχές, έκαναν αγιασμό και ερράντιζαν τα σπαρτά και τα δένδρα, για να τα απαλλάξουν από την αληθινή αυτή μάστιγα.

 Λουκάς Α. Παναγιώτου

31 Ιουλίου 2012