Μνημόσυνο θυμάτων Αεροπορικής τραγωδίας

Σε ιδιαίτερα φορτισμένο συγκινησιακά κλίμα, τελέστηκε το πρωί της Κυριακής, 11 Αυγούστου 2019, στον, κατάμεστο από πιστούς, Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου, το δέκατο τέταρτο ετήσιο μνημόσυνο των Παραλιμνιτών θυμάτων της αεροπορικής τραγωδίας, της 14ης Αυγούστου 2005. 

Της θείας Λειτουργίας και των Μνημοσύνων προέστη ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής κ. Ησαΐας, ύστερα από πρόσκληση του επιχωρίου Μητροπολίτη Κωνσταντίας-Αμμοχώστου κ. Βασιλείου.

Τον Πανιερώτατο πλαισίωσαν, στο ιερό θυσιαστήριο, ο Πρωτοσύγκελλος της Μητροπόλεως Κωνσταντίας, Αρχιμανδρίτης Αυγουστίνος Κκαράς και το ιερατείο του ναού.

Την Κυβέρνηση εκπροσώπησε ο έντιμος Υφυπουργός παρά τω Προέδρω κ. Βασίλης Πάλμας. Παρέστησαν Βουλευτές, ο πρώην Υπουργός Υγείας, εκπρόσωποι της Εθνικής Φρουράς και της Αστυνομίας.

Επιμνημόσυνο λόγο, εκ μέρους των οικογενειών των θυμάτων της Αεροπορικής τραγωδίας, εκφώνησε η Χριστίνα Ττοφινή.

Μετά το πέρας της λατρευτικής συνάξεως και του μνημοσύνου ακολούθησε τρισάγιο και κατάθεση στεφάνων στους τάφους των θυμάτων της αεροπορικής τραγωδίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το προηγούμενο βράδυ, στην πλατεία Αγίου Γεωργίου, πραγματοποιήθηκε η τέλεση του τρισαγίου και το συμβολικό άναμμα κεριών εις μνήμη των 121 θυμάτων, που χάθηκαν τόσο άδικα και βύθισαν στο πένθος τα οικεία τους πρόσωπα, αλλά και τον τόπο μας.

Ευχή και προσευχή μας ο Αρχηγός της ζωής και του θανάτου, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός και η Παναγία μητέρα Του, της οποίας την ιερά μετάσταση θα εορτάσουμε σε λίγες ημέρες, να αναπαύουν, εν χώρα ζώντων, τις ψυχές των αδικοχαμένων συμπολιτών μας και να χαρίζουν την άνωθεν παρηγοριά και ενίσχυση στις οικογένειές τους.

Λουκάς Α. Παναγιώτου

Μνημόσυνο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄

Τη αξεθώριαστη μνήμη του πρώτου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου του Γ΄, τίμησε, για άλλη μια χρονιά, ο κυπριακός ελληνισμός με την τέλεση του καθιερωμένου ετήσιου μνημοσύνου του αειμνήστου Εθνάρχου στην Ιερά Μονή Κύκκου.

Του Μνημοσύνου προηγήθηκε Αρχιερατικό Συλλείτουργο στο οποίο προεξήρχε ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Κύκκου και Τηλλυρίας κ. Νικηφόρος, συμπαραστατούμενος από τους Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτες Ζιμπάμπουε κ.  Σεραφείμ και Βόστρων κ. Τιμόθεο.

Τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας εκπροσώπησε ο Υπουργός Υγείας Κωνσταντίνος Ιωάννου, τον Πρόεδρο της Βουλής η Βουλευτής Σκεύη Κουκουμά, ενώ παρέστησαν αρχηγοί ή εκπρόσωποι κομμάτων, εκπρόσωπος της Ελληνικής Πρεσβείας στην Κύπρο, πολιτειακοί αξιωματούχοι, η ηγεσία της Αστυνομίας και της Εθνικής Φρουράς, ο Διοικητής της ΕΛΔΥΚ, συγγενείς του αρχιεπισκόπου Μακαρίου, αντιστασιακές οργανώσεις, σύνδεσμοι, κοινοτικές αρχές κ.ά.

Πλήθος λαού κατέκλυσε από νωρίς το Καθολικό και τις αυλές της Μονής της Ελεούσας του Κύκκου προκειμένου να προσευχηθεί για την ανάπαυση της ψυχής του διατελέσαντος πρώτου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και ποιμενάρχου του, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου του Γ΄. 

Επιμνημόσυνο λόγο εκφώνησε ο Γ.Γ. του ΑΚΕΛ κ. Άντρος Κυπριανού, ο οποίος έκανε εκτενή αναφορά στον Εθνάρχη, λέγοντας ότι «ήταν σύμβολο για τον Κυπριακό λαό και τα σύμβολα δεν πεθαίνουν».

«Ο Μακάριος αφιερώθηκε στην Κύπρο και στον κυπριακό λαό», τόνισε για να προσθέσει ότι «οι παλλαϊκές κινητοποιήσεις υπεράσπισης όλων τωνν ιδανικών που κουβαλούσε μαζί της η μορφή του, είναι το αμάχητο τεκμήριο της πορείας του».

«Ο Μακάριος αγαπήθηκε από τους πολλούς. Ταυτόχρονα μισήθηκε όσο λίγοι. Ασφαλώς δε μισήθηκε τυχαία. Μισήθηκε γιατί διάλεξε πλευρά. Διάλεξε να παλέψει με τους πολλούς για το καλό της Κύπρου. Στάθηκε απέναντι από τα σχέδια των ισχυρών που ήθελαν να αλυσοδέσουν την Κύπρο στα συμφέροντα τους», ανέφερε. 

Ο Άντρος Κυπριανού σημείωσε ότι «η πολιτική του Μακαρίου δικαιώθηκε από τις ίδιες τις εξελίξεις» και συμπλήρωσε, κλείνοντας τον λόγο του, ότι «ο αγώνας του, αυτός ο αιματηρός αγώνας δεκαετιών, δεν δικαιώθηκε. Θα δικαιωθεί μόνο όταν η Κύπρος απελευθερωθεί και επανενωθεί, μόνο όταν ο λαός της βάλει τα θεμέλια για το κοινό και ειρηνικό του μέλλον. Αυτή θα είναι η καλύτερη τιμή στη μνήμη του».

Του μνημόσυνου ακολούθησε τρισάγιο, το οποίο τέλεσε ο Μητροπολίτης Κύκκου και Τηλλυρίας Νικηφόρος, στο χώρο που βρίσκεται ο ανδριάντας, στους πρόποδες του λόφου στο Θρονί, εκεί όπου βρίσκεται και ο τάφος του Εθνάρχη. Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων και εψάλη ο Εθνικός Ύμνος.

Λουκάς Α. Παναγιώτου

Ο Εσπερινός της Αποκαθηλώσεως στο Μετόχι του Κύκκου στην Λευκωσία

Με ιερό δέος, σε κλίμα βαθιάς κατάνυξης, αλλά και συγκίνησης, ετελέσθη το πρωί, στον Ιερό Ναό Αγίου Προκοπίου, Μετόχι της Ιεράς Μονής Κύκκου στην Λευκωσία, ο Εσπερινός της Αποκαθηλώσεως. 

Της Ακολουθίας χοροστάτησε ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Κύκκου και Τηλλυρίας κ. Νικηφόρος πλαισιούμενος από πατέρες της Μονής και κληρικούς της Ιεράς Μητροπόλεως.

Πλήθος πιστών κατέκλυσε τον Ναό για να παρακολουθήσει με ευλάβεια την Ιερά Ακολουθία, να συμπροσευχηθεί και να συμμετέχει στην κορύφωση του Θείου Δράματος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και να προσκυνήσει τόσο τον Σταυρό του μαρτυρίου, όσο και τον Επιτάφιο.

Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης της Ευαγγελικής περικοπής πραγματοποιήθηκε η Αποκαθήλωση του νεκρού σώματος του εσταυρωμένου Κυρίου και αφού ενετυλίχθει «σινδόνι καθαρά» μετεφέρθηκε για να εναποτεθεί στην Αγία Τράπεζα.

Ακολούθησε η λιτάνευση του «σώματος» του Κυρίου γύρω από τον Ιερό Ναό και η εναπόθεσή του στο περίτεχνα ανθοστόλιστο κουβούκλιο του Επιταφίου.

Τους θαυμάσιους ύμνους της ημέρας, απέδωσαν εξαίσια και με κατανυκτικό ύφος, τα μέλη του Βυζαντινού Χορού της Ιεράς Μονής Κύκκου, υπό τη καθοδήγηση των κ. Άριστου Θουκυδίδη και Νίκου Παναγιώτου.

Λουκάς Α. Παναγιώτου

«Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης και Κύπρος»

Στη «Θεοκτισμένη χαλκοφωλιά», τη «σιωπηλή», από το 1971, Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης και τους δεσμούς, του πνευματικού αυτού Καθιδρύματος, με την Κύπρο ήταν αφιερωμένο το εφετινό 38ο Συνέδριο της Παγκύπριας Ένωσης Ελλήνων Θεολόγων (ΠΕΕΘ). 

Το ενδιαφέρον αυτό Επιστημονικό Θεολογικό Συνέδριο, το οποίο εντάσσεται στη μακρά παράδοση των ετήσιων Συνεδρίων της ΠΕΕΘ, πραγματοποιήθηκε με τη συμβολή και συνεργασία του Τμήματος Θεολογίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού.

Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου Κώστας Χαμπιαούρης, ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας Καθηγητής Χρήστος Οικονόμου, ο Πρέσβης της Ελλάδος στην Κύπρο Ηλίας Φωτόπουλος και ο φιλοξενών το Συνέδριο Μητροπολίτης Λεμεσού κ. Αθανάσιος, ο οποίος αναφέρθηκε στη μεγάλη συμβολή της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, τόνισε τη στήριξή του στον θεσμό του Οικουμενικού Πατριαρχείου και  κήρυξε την έναρξη των εργασιών του  Συνεδρίου.

Εισαγωγική παρουσίαση έκανε ο Πρόεδρος της ΠΕΕΘ Γιώργος Κυριάκου, τονίζοντας το γεγονός, ότι η Ένωση Θεολόγων της Κύπρου διανύει το 55ο έτος προσφοράς και διακονίας στην Εκκλησία και την κυπριακή κοινωνία. «Αντίστοιχα», όπως τόνισε, «η μορφωτική παρουσία και προσφορά για 127 χρόνια στα θεολογικά δρώμενα», της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, αλλά και η «ιστορική – μορφωτική σχέση της Σχολής με την Κύπρο», ήταν η αφορμή για την επιλογή του εφετινού θέματος του Συνεδρίου.

Ο κ. Κυριακού ευχαρίστησε, τέλος, τον Μητροπολίτη Λεμεσού κ. Αθανάσιο, ο οποίος ανέλαβε τη φιλοξενία, και τον Πανοσιολογιώτατο Αρχιμανδρίτη της Μητροπόλεως Λεμεσού π. Φιλόθεο, ο οποίος είχε την ευθύνη του συντονισμού, καθώς και τον Καθηγητή και Πρόεδρο του Τμήματος Θεολογίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας Χρήστο Οικονόμου, ο οποίος εισηγήθηκε τη συνεργασία των τριών φορέων.

Εντυπωσιακός και ουσιαστικός ήταν ο οπτικογραφημένος χαιρετισμός της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου προς το Συνέδριο.

Ο Παναγιώτατος ανέφερε, ότι συμπληρώθηκαν εντός του 2019 ήδη 48 έτη από τότε που διακόπηκε η λειτουργία της Ιεράς Θεολογικής Σχολής Χάλκης και υπογράμμισε: «Ο μακαριστός άμεσος προκάτοχος ημών Πατριάρχης Δημήτριος, και κατ’ εξοχήν η ημετέρα Μετριότης, μετ’ επιμονής και αποφασιστικότητος ηγωνίσθημεν και συνεχίζομεν να καταβάλλωμεν πολλάς προσπαθείας διά την επαναλειτουργίαν της Χαλκίτιδος τροφού Σχολής, καθ’ ότι είναι ιδιαιτέρως λυπηρόν η Πρωτόθρονος Εκκλησία της Ορθοδοξίας να στερήται της πνευματικής προσφοράς και ακτινοβολίας της φωτεινής ταύτης εστίας των γραμμάτων, της θεολογίας, του πνευματικού πολιτισμού, της αρχοντιάς, του ήθους και του εκκλησιαστικού φρονήματος. Δυστυχώς, παρά τας κατά καιρούς υποσχέσεις, αι συνεχείς προσπάθειαι του Οικουμενικού Θρόνου διά την επαναλειτουργίαν αυτής δεν εκαρποφόρησαν μέχρι της σήμερον. Ημείς, όμως, παραμένομεν αισιόδοξοι, ότι η εύσημος ημέρα θα έλθη και θα ηχήση εκ νέου ο κώδων της Σχολής, καλών τους νέους φοιτητάς εις την σπουδήν της Ιεράς Επιστήμης, εις τους χώρους, όπου αύτη εκαλλιεργήθη χριστοπρεπώς και λυσιτελώς από το 1844 μέχρι το 1971, ήτοι εις τας αυλάς της ιστορικής Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής της Αγίας Τριάδος Χάλκης».

Συνεχίζοντας ο Σεπτός Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας, ανέφερε ότι, «κατά τα 127 έτη λειτουργίας της, η Σχολή εφωδίαζε τους ιεροσπουδαστάς με το πνεύμα απολύτου πιστότητος εις την παράδοσιν της Ορθοδοξίας, αλλά και με ζωηρόν ενδιαφέρον διά τον άνθρωπον, τον κόσμον και τον πολιτισμόν». Τόνισε δε ότι η αυθεντική πνευματικότητα δεν οδηγεί στην εσωστρέφεια και αδιαφορία για «τα των ανθρώπων πράγματα» και ότι κανένας Χαλκίτης δεν διδάχθηκε απόρριψη ή αδιαφορία για τον κόσμο, αλλά στη μεταμόρφωση του κόσμου. Η πίστη στον Θεόν περιλαμβάνει και «συνεπάγεται την αγάπην προς τον αδελφόν».

Ο Παναγιώτατος επεσήμανε, ότι «η Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης ήτο ο θεολογικός βραχίων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο τροφοδότης του με ικανά στελέχη, διά να αναλάβουν πολυεύθυνα καθήκοντα εις την Μεγάλην Εκκλησίαν». Υπογράμμισε, επίσης, ότι θα συνεχίσει να αγωνίζεται για την πραγμάτωση της επαναλειτουργίας της Χαλκίτιδος Σχολής. Τέλος,  συνεχάρη την ΠΕΕΘ, τον Πρόεδρο του Τμήματος Θεολογίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας κ. Χρήστο Οικονόμου και τον Άγιο Λεμεσού κ. Αθανάσιο για τη συνδιοργάνωση του παρόντος Συνεδρίου.

Πρώτος εισηγητής ήταν ο Σχολάρχης της Ιεράς Θεολογικής Σχολής Χάλκης και Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Προύσης κ. Ελπιδοφόρος, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: «Το παρόν και το μέλλον της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης» και αναφέρθηκε στις διάφορες δραστηριότητες, που παρουσιάζονται στη Σχολή με την ανακαίνιση και εξωραϊσμό της, την αρχειοθέτηση και ψηφιοποίηση του ιστορικού αρχείου και της Βιβλιοθήκης της, τις συνεργασίες με Πανεπιστημιακούς φορείς και Ακαδημαϊκές προσωπικότητες και άλλες επιστημονικές δραστηριότητες. Ο Προύσης Ελπιδοφόρος σημείωσε, ότι οι δεσμοί της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης με την Κύπρο είναι διαχρονικοί και πολύ ισχυροί. 

Στη συνέχεια τον λόγο έλαβε ο Διευθυντής του Α΄ Πατριαρχικού Γραφείου, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας κ. Κωνσταντίνος Δεληκωνσταντής, ο οποίος παρουσίασε το θέμα: «Η πνευματική παρακαταθήκη της Χάλκης».

Η θεολογική παρακαταθήκη της Χάλκης, κατά τον Καθηγητή, συνοψίζεται σε τρεις έννοιες: Βιωματικότητα, Ανοικτοσύνη και Μαρτυρία ελευθερίας. «Ζούσαμε την προτεραιότητα της ζωής και της εμπειρίας απέναντι στην αφηρημένη γνώση. Η γνώση ήταν υπαρξιακή, η θεολογία εμπειρική, βιωμένη θεολογία». Οι Χαλκίτες, ανέφερε, «διδαχθήκαμε ότι αυτή η θεολογία είναι η κληρονομιά των Πατέρων, την οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία οφείλει να διαφυλάξει ως κόρην οφθαλμού».

«Η Εκκλησία δεν μπορεί να αδιαφορεί για τον κόσμο και τις προκλήσεις των καιρών. Το πνεύμα της οικουμενικότητας και της ανοικτοσύνης, το οποίο μας ενεφύσησε η Χάλκη, είναι σήμερα το ζητούμενο, μέσα στον σύγχρονο πλουραλισμό, όπου ο ειλικρινής διάλογος είναι η μοναδική ρεαλιστική εναλλακτική πρόταση απέναντι στην επαπειλούμενη «σύγκρουση των πολιτισμών», υπογράμμισε.

Ο κ. Δεληκωσταντής κατέληξε, σημειώνοντας, ότι «η Εκκλησία χρειάζεται δυναμικούς θεολόγους, αφιερωμένους στον Χριστό, οι οποίοι παράλληλα να ενδιαφέρονται για τον πολιτισμό, ανθρώπους με καλλιέργεια και ευαισθησία, φιλοκαλικούς και φιλανθρώπους».

Τέλος ο Γραμματέας της ΠΕΕΘ, π. Παναγιώτης Μπαρούτης, ανέπτυξε το θέμα: «Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης και Κύπρος». «Οι Κύπριοι θεολόγοι της Χάλκης απετέλεσαν την ανθρώπινη γέφυρα μεταξύ της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως και της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Κύπρου. Κατά τον 19^ο αιώνα αποφοίτησαν τρεις Κύπριοι κληρικοί: Επιφάνιος Ματτέος, Γεράσιμος Κυκκώτης και Γεννάδιος Γιανναγκάς», ανέφερε.

Ο ομιλητής επεσήμανε, ότι η Ιερά Μονή Κύκκου βοήθησε σημαντικά στη λειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, είτε αποστέλλοντας Κυκκώτες μοναχούς για σπουδές, είτε χορηγώντας υποτροφίες σε φοιτητές. Τον 20^ο αιώνα στους αποφοίτους της Σχολής περιλαμβάνονται τρεις Κυκκώτες μοναχοί, υπότροφοι της τροφού Μονή τους, ο μετέπειτα Ηγούμενός της και ακολούθως Μητροπολίτης Πάφου Κλεόπας, ο Έφορος του Κύκκου Γεννάδιος και ο ιεροδιάκονος Νίκανδρος Κωνσταντόπουλος.

Η Επιστημονική αυτή Συνάντηση ολοκλήρωσε τις εργασίες της με την κατάθεση των εμπειριών από τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, τριών Κυπρίων αποφοίτων της: του Σταύρου Ολύμπιου, του Χαράλαμπου Χατζηχαραλάμπους και του Ηγουμένου της Ιεράς Μονής Χρυσορρογιατίσσης Αρχιμανδρίτη Διονυσίου Παπαχριστοφόρου.

Τις εργασίες του Συνεδρίου παρακολούθησαν Θεολόγοι μέλη της ΠΕΕΘ, φοιτητές του Τμήματος Θεολογίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και ιερείς της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού.

Τις συνεδριάσεις συντόνισαν ο Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας Χρήστος Οικονόμου και ο Καθηγητής Νίκος Νικολαΐδης, ενώ την παρουσίαση του Προγράμματος είχε ο Γενικός Γραμματέας και Επιστημονικός Συνεργάτης του Τμήματος Θεολογίας Λουκάς Παναγιώτου.

Το Συνέδριο ανέδειξε την προσφορά της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και την ανάγκη να συνεχίσει την ιστορική πορεία της, υπό τον εμπνευσμένο Σχολάρχη της Μητροπολίτη Προύσης κ. Ελπιδοφόρο. Το Τμήμα Θεολογίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, δια του Προέδρου του, έθεσε το δυναμικό του στη διάθεση του Σχολάρχη της Χάλκης, ως στήριξη της Ακαδημαϊκής Επιστημονικής Θεολογίας της Κύπρου προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Λουκάς Α. Παναγιώτου